سیمرغ مردم پرپر شد

«جهان صنعت»- چهلمین جشنواره فیلم فجر در حالی به ایستگاه پایانی رسید که مهم‌ترین مسافرش یعنی سیمرغ مردمی را همراه ندارد. حذف سیمرغ آرای مردمی از جشنواره چهلم فیلم فجر با واکنش‌های متفاوتی مواجه شد. مخالفان معتقدند که این تصمیم باید از روز اول اعلام می‌شد. موافقان تصمیم نیز بر دقیق نبودن نتیجه نهایی تاکید دارند. پنجشنبه شب دبیر چهلمین جشنواره فیلم فجر، از توقف آرای مردمی فجر ۴۰ به‌دلیل عدم اطمینان از صحت و دقت نتایج نظرسنجی خبر داد و اعلام کرد: به ‌خاطر صیانت از آرای مردم و نیز حفظ حقوق صاحبان آثار و جلوگیری از ضایع شدن کوچک‌ترین حقی از فیلمسازان، در این دوره جایزه داوری مردمی را نخواهیم داشت. این در حالی است که تهیه‌کننده فیلم «ملاقات خصوصی» با انتشار نامه‌ای به دبیر جشنواره فجر اثر خود را از داوری در این رویداد خارج کرد.
برخی از فیلمسازان از نتیجه رای‌گیری این سامانه ابراز نارضایتی کرده بودند و معتقد بودند استفاده‌ بی‌دلیل و فکرنشده از سامانه‌ فروش سمفا و کنار گذاشتن نظارت صنفی خانه‌ سینما بر روند رای‌گیری مردمی، نتیجه‌ای جز بی‌اعتبار کردن مهم‌ترین سیمرغ جشنواره نداشت. با این حال بسیاری از اهالی سینما معتقدند که آرای مردمی واقعی یعنی تعداد بلیت‌های فروخته‌شده برای یک فیلم و حتی زمانی که این روند به صورت دستی و کاغذی صورت می‌گرفت قابل اعتمادتر بود. در این میان نیاز به مرجعی دقیق و امین برای حفظ و صیانت از آرای مردمی به شدت احساس می‌شود.
واکنش مسوولان جشنواره فیلم فجر
نحوه شمارش آرای مردمی در سال‌های اخیر به صورت دستی و کاغذی بود. بدین صورت که زمان خروج بیننده بخشی از بلیت تماشای فیلم را داخل جعبه رای‌گیری می‌انداخت و شمارش این آرا با نظارت خانه سینما بود. تا اینکه در سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر سامانه‌ای به‌نام «سمفا» طراحی شد تا آرای مردمی با دقت بیشتری بررسی شود. این سامانه به‌صورت لحظه‌ای مخاطبان را در جریان آرای داده‌شده به فیلم‌های جشنواره قرار می‌داد. اما متاسفانه سوءاستفاده‌هایی در مواجهه با این طراحی جدید رخ داد که این دوره از جشنواره با حواشی زیادی مواجه شد.
برخی صاحبان آثار به روند مبهم شمارش آرا معترض شدند. این شانزدهمین دوره‌ای است که سیمرغ بهترین فیلم مردمی در جشنواره قرار داده شده و از همان ابتدا هم حواشی‌هایی را به دنبال داشت. سال گذشته هم اعتراضاتی وجود داشت مبنی بر اینکه عده‌ای موفق نشدند از طریق پیامک رای خود را به فیلم‌ موردنظر بدهند. در چهلمین جشنواره فیلم فجر نیز اتفاقی همانند دوره پیشین ابهامات بسیاری از سوی برخی فیلمسازان و صاحبان آثار در مورد اعتبار نظرسنجی مردمی سامانه سمفا مطرح شد که باعث واکنش مسوولان جشنواره فیلم فجر شد.
تکمیل ظرفیت بلیت یا سالن‌هایی که خالی ماندند؟!
علی مرادخانی مدیر روابط عمومی بنیاد فارابی درباره حواشی سامانه سمفا گفت: «من می‌گویم یا واقعا باید مساله رای‌گیری مردمی برای فیلم‌ها روشن شود و یا باید به کل این رای‌گیری را از ساختار جشنواره فیلم فجر حذف کنیم. در حال حاضر صحبت بر سر نحوه رای‌گیری مردمی برای فیلم‌های چهلمین جشنواره فیلم فجر در پردیس‌های سینمایی کوروش و لوتوس است. به‌نظرم مسوولان این پردیس‌های سینمایی باید بیایند و پاسخگوی سوالات باشند تا سوء‌تفاهم‌ها رفع شوند، چراکه ما در این روزگار ناگزیر به شفافیت هستیم. هم‌اکنون تولیدکنندگان فیلم‌های «شادروان»، «مرد بازنده»، «دسته دختران» و «موقعیت مهدی» اعتراض‌شان به نحوه رای‌گیری مردمی برای فیلم‌ها را اعلام کرده‌اند. در برخی مواقع دیده شده است که تعداد زیادی بلیت برخی از فیلم‌ها به فروش رفته اما سالن‌های اکران آن فیلم‌ها خالی بوده است، گویا در چنین مواقعی نهاد یا شخصی تمامی بلیت‌ها را خریداری کرده است تا بگوید فیلم مورد نظر با استقبال خوبی مواجه شده است.»
از بین رفتن حقوق آرای مردمی
در سامانه سمفا
عباس نادران تهیه‌کننده فیلم «شادروان» با انتقاد از شیوه رای‌گیری برای انتخاب بهترین فیلم از نگاه مردم در جشنواره فیلم فجر اظهار کرد:‌ برخی قبل از جشنواره فیلم فجر امسال می‌گفتند که در سال‌های گذشته برای دریافت سیمرغ مردمی، بعضی از تهیه‌کننده‌ها ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون هزینه می‌کردند و سیمرغ را دریافت کردند. ظاهرا امسال اتفاقاتی افتاده که دیگر خیلی نیاز به هزینه‌های میلیونی برای گرفتن سیمرغ مردمی نیست. آن چیزی که با توجه به شواهد و اسناد وجود دارد، تخلف گسترده طراحی‌شده سامانه سمفا جشنواره برای برخی از فیلم‌هاست، اینکه برای مخاطبان حاضر در سالن سینما پیام آرای مردمی ارسال نمی‌شود، وقتی ارسال می‌شود که زمان رای دادن منقضی شده یا اینکه پیام می‌رود، کُد تعریف نمی‌رود؛ در هر سیستمی یک درصد خطا قابل قبول است. یعنی برای یک سیستم سه درصد تا پنج درصد اشتباه و ایراد سیستماتیک وجود دارد، اما در یک سالن سینما، ۳۹۷ نفر حضور داشتند. فقط و فقط برای ۲۰ نفر از آن ۳۹۷ پیامک نظرسنجی ارسال شده است! این دیگر یک اشتباه سیستماتیک نیست. این یک کار طراحی شده از طرف سامانه سمفا برای از بین بردن حقوق آرای مردمی است.
مطالبه تهیه‌کننده «شادروان»
از مسوولان جشنواره
نادران در ادامه خاطرنشان کرد: مطالبه ما دو چیز است؛ آرایی که در آن به نفع یک فیلم مشخص تخلف‌شده باید ابطال شود. نکته دیگر اینکه برای مخاطبان فیلم‌های «شادروان»، «مرد بازنده»، «دسته دختران» و چند فیلم دیگر که امکان رای مردمی را نداشتند، پیامک برای همه افرادی که بلیت تهیه کردند، ارسال شود تا برای امکان رای‌دهی در دسترس آنها قرار بگیرد. اگر ما نتوانیم در طول این جشنواره حق خودمان را از سامانه سمفا بگیریم، من خودم شخصا تا حصول نتیجه از همه مراجع قانونی که لازم باشد این ماجرا را پیگیری می‌کنم و کوتاه نمی‌آیم.
دلیلش این است که یک عده که در این قصه منافع مشترک دارند، حیثیت جشنواره فجر را به بازی گرفته‌اند.
خواستار حذف سیستم رای‌گیری سمفا
تهیه‌کننده فیلم «شادروان» با اشاره به اینکه دبیر جشنواره، مسعود نقاش‌زاده اجازه نمی‌دهد حقی تضییع شود، بیان کرد: از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رییس سازمان سینمایی عاجزانه تقاضا دارم که اجازه ندهند عده‌ای سودجو همانند سال‌های گذشته، حیثیت فرهنگی جمهوری اسلامی را به بازی بگیرند. از دستگاه فرهنگی دولت سیزدهم توقع می‌رود که وقتی شعار مبارزه با فساد و برقراری عدالت را می‌دهند، الان که جشنواره فیلم فجر با چنین فسادی مواجه شده، باید جلوی این فساد بایستیم. ادعای ما تهیه‌کنندگان صحت‌سنجی شود؛ یا ما دروغ می‌گوییم که قطعا باید به اشد مجازات با ما برخورد شود یا اینکه حقیقت را بازگو کرده‌ایم و باید حق ما را بدهند. واضح و مبرهن است؛ سامانه سمفا اساسا صلاحیت این را ندارد که آرای مردمی را به عنوان مهم‌ترین سیمرغ مردمی بررسی کند و آرای مردمی را بگیرد. این سیستم رای‌گیری باید منزوی و برداشته شود.
این دیگر سیمرغ مخاطب‌پسندترین فیلم نیست!
همچنین محمدرضا منصوری تهیه‌کننده فیلم سینمایی «دسته دختران» درباره اختلالات اخیر در سامانه ثبت آرای مردمی چهلمین جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: «در روزهای اخیر بسیار شاهد عدم ارسال پیامک نظرسنجی یا تاخیر در ارسال پیامک در برخی سینماهای خاص برای مخاطبان فیلم بودیم. در حالی‌ که انتظار می‌رفت با آنلاین و هوشمند شدن سامانه ثبت آرای مردمی در جشنواره فجر توسط سامانه سمفا، از میزان شائبه‌ها و نگرانی‌ها درباره صحت و سقم آرای مردمی کاسته شود، در یکی دو سال اخیر شاهد اتفاقات عجیب و غریب‌تری هستیم. به طوری‌ که مواردی بوده که حتی فیلم دیگری را دیده‌اند، اما پیامک نظرسنجی فیلم دیگری برای آنها ارسال می‌شود!»
منصوری با اشاره به آنکه نمی‌توان تاثیر تعداد تماشاگر و مخاطب فیلم‌ها را در بررسی کیفی آرای مردمی نادیده گرفت، بیان کرد: «توجه به میانگین رای اتفاق خوبی است، اما مگر می‌شود فیلمی با تنها ۳۰۰ رای در میان فیلم‌های بالای جدول باشد! این دیگر سیمرغ مخاطب‌پسندترین فیلم نیست وقتی کمتر از یک‌سوم متوسط مخاطبان فیلم‌های جشنواره آن فیلم را حتی برای دیدن انتخاب نکرده‌اند.»