فرصت اندک رییس‌جمهور

از آنجایی که نامگذاری «روز» یا «هفته»های مناسبتی در تقویم‌های رسمی ملی یا جهانی بیشتر جایگاهی تشریفاتی دارد و بیشتر با نگاهی تقدیری صورت می‌گیرد، نقد و تمجیدها در این ایام نیز بیشتر گذرا و مقطعی هستند؛ گذر از «هفته دولت» و بررسی آن در رسانه‌ها نیز کم و بیش از همین ساختار «گذرا» برخوردار است. هفته دولت فارغ از سابقه خاص تاریخی خود در دهه نخست انقلاب، در این چند دهه نیز با وجود روی کار آمدن دولت‌های مختلف از سبقه تقریبا یکسانی برخوردار بوده و هست؛ ارایه گزارش‌های طویل و پر از ارقام از دستاوردها توسط دولتمردان و لیست کردن ایرادات فراوان از کم‌کاری‌ها و کاستی‌های کشور از سوی منتقدان.
آنچه در برخورد با این هفته که در طلیعه آن قرار داریم بسیار بااهمیت است، نوع رویکرد اخلاقی در مواجهه با آن خواهد بود. سوای از گرایش سیاسی احزاب، رسانه‌ها، شخصیت‌ها و منتقدان- طرفداران، مهم شیوه برخورد با کارها یا کم‌کاری‌های قوه مجریه است. در بیش از دو سالی که از عمر دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد، بی‌گمان دستاوردهای بسیار مثبت و حائز اهمیتی همچون کاهش شدید نرخ تورم (نقطه به نقطه و سالانه)، تنش‌زدایی منطقه‌ای و بین‌المللی، دستیابی به موفقیت هسته‌ای و… را شاهد بوده‌ایم که همین هفته در رثای آنها سخن‌ها بسیار گفته خواهد شد اما در این میان، اموری مربوط به «دولت» و به ویژه زمان تشکیل قوه مجریه هم هستند که مغفول می‌مانند.
نوع شعارها، شیوه تبلیغات، سفرهای انتخاباتی، سخنرانی‌های پیش از رای‌گیری و… هر رییس‌جمهور جزو سرمایه‌های دولت و داشته‌های کابینه وی محسوب می‌شود؛ چه قابلیت اجرایی شدن پیدا کرده باشند و چه در همان دوره به فراموشی رفته باشند. حسن روحانی در ایام انتخابات خردادماه ۹۲ شعارهای بسیاری را عنوان کرد که به سبب اقبال عمومی به همین سخنان و وجود زمینه‌های اجتماعی در پایگاه رای‌دهندگان، منتخب ملت شد؛ شعارهایی که برخی از آنها در این دوساله محقق شد و بسیاری نیز همچنان مسکوت یا متوقف مانده‌اند و پای به عرصه تحقق نگذاشته‌اند.
حال که موضوع مهم «توافق هسته‌ای» و «برجام» تا حدود زیادی به سرانجام‌های لازم داخلی و بین‌المللی رسیده و در آستانه ورود به فاز عملیاتی است، پیش از ورود به مطالبات عدیده داخلی و خواسته‌های فراوان از «نهاد دولت» که زمینه‌ای تاریخی نیز دارد، شاید بهتر آن باشد شعارهای انتخاباتی حجت‌الاسلام روحانی، منتخب یازدهم ملت ایران در کسوت ریاست قوه مجریه مورد بازنگری و تحلیل قرار گیرد.باید توجه داشت که با وجود سنت عرفی چند دهه اخیر که روسای جمهور به طور معمول منتخب دو دوره چهارساله بوده‌اند نباید انتظار از تحقق «وعده‌های انتخاباتی» نیز هشت ساله باشد و در چرخه روزمرگی گذر سال‌های نخست و دوره اول، مانع از پیگیری کامل مطالبات شود. ناگفته پیداست که برخی برنامه‌های بیان‌شده توسط رییس‌جمهور کنونی کشورمان (در کارزار انتخاباتی خرداد ۹۲) از اهمیت فراوان برخوردارند و در عین حال، نیاز به پردازش‌های فراوان اجرایی، مالی، سیاسی و به ویژه اجرایی دارند؛ حال آنکه تنها نزدیک به دو سال از عمر این دولت باقی‌مانده و با توجه به وجود برخی تنگناهای کلان کشوری همچون پیگیری برجام، فرصت برای تحقق وعده‌ها بسیار اندک است.