پایان ۵۴ سال جدایی

مقر دیپلماتیک کوبا در واشنگتن و دفتر حافظ منافع آمریکا در‌ هاوانا از دیروز رسما کار خود را به عنوان سفارت آغاز کرد و دو دشمن دوران جنگ سرد، فصل جدیدی از مناسبات را آغاز کردند.
به گزارش آسوشیتدپرس، پرچم آبی، قرمز و سفید ستاره‌دار کوبا برای اولین بار پس از سال‌ها تیرگی روابط با آمریکا از سال ۱۹۶۱ در مقابل مقر دیپلماتیک این کشور در آمریکا به اهتزاز درآمد. با وجود اینکه مراسمی رسمی‌ برای گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ‌هاوانا برگزار نشد، اما آن مقر دیپلماتیک هم نیمه‌شب گذشته به یک سفارت تمام‌عیار بدل شد و دو دشمن سابق جنگ سرد رسما وارد دوران جدیدی از روابط شدند.
با این وجود‌ واشنگتن و‌ هاوانا همچنان شکاف ایدئولوژیکی عمیقی دارند. کارلوس آلزوگارای‌ از دیپلمات‌های کارکشته و تحلیلگر کوبایی گفت: لحظه‌ای تاریخی فرا رسیده است. حال کار واقعی آغاز شده است که آن، حل مناقشاتی از جمله پایان ۵۳ سال تحریم اقتصادی کوبا و درخواست آمریکا از کوبا برای وضعیت حقوق بشری و دموکراسی است.
وی افزود: بازگشایی سفارت‌ها بر پایه اعتماد و احترام است و ما منتظر برخورد محترمانه دو طرف هستیم. با این حال این به این معنا نیست که هیچ‌گونه درگیری وجود نخواهد داشت. هنوز اختلافاتی هست اما نگاهی که شما به این درگیری خواهید داشت، کاملا تفاوت کرده است. دولت کوبا یک مراسم صبحگاهی با حضور ۵۰ مهمان از جمله ۳۰ عضو هیات دیپلماتیک، رهبران فرهنگی و سایر چهره‌های سرشناس کوبا در واشنگتن برگزار کرد که ریاست آن را برونو رودریگز، وزیر خارجه کوبا برعهده داشت.
نماینده دولت آمریکا نیز روبرتا جیکوبسون، معاون وزیر خارجه آمریکا در امور نیمکره غربی بود که شش ماه مذاکرات آمریکا با کوبا را هدایت کرد و در نهایت اول ژوئیه گفت سفارت‌های دو طرف به زودی باز می‌شود.
در این مراسم همچنین جفری دی لورنتیس، رییس دفتر حافظ منافع آمریکا در ‌هاوانا نیز که کاردار شد، حضور داشت.
رودریگز با جان کری، وزیر خارجه آمریکا دیدار داشت. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند دفتر حافظ منافع آمریکا در ‌هاوانا کار خود را به عنوان سفارت آغاز کرد اما قرار است مراسم رسمی به ریاست کری در آگوست جاری برگزار شود.
پرچم کوبا برافراشته شد
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بامداد دیروز برای نخستین بار از سال ۱۹۶۱ پرچم کوبا بر فراز سفارتخانه مرمت‌شده کوبا که در نزدیکی کاخ سفید قرار دارد، نصب شده ‌است.
همچنین پرچم کوبا در محل ورود به ساختمان وزارت خارجه آمریکا در بین ردیف پرچم‌های کشورهای جهان قرار گرفت.
باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا‌ از همان دوره اول ریاست‌جمهوری خود اعلام کرد که قصد برقراری مجدد مناسبات با کوبا را دارد و در این راستا‌ از شدت محدودیت‌های سفر و انتقال پول برای شهروندان کوبایی کاست. آشتی میان دو کشور در روز ۲۶ آذر سال گذشته اعلام شد؛ زمانی که روسای جمهوری دو کشور تصمیم خود مبنی بر عادی‌سازی کامل روابط را اعلام کردند.
از آن زمان‌ طی حدود هفت ماهی که گذشته، دو کشور موفق شدند با برگزاری جلسات متعدد مذاکره، به مرحله بازگشایی سفارت‌ها برسند. مساله اعتمادسازی بین دو کشور اما هنوز مراحل اولیه خود را طی می‌کند و جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا‌ جمعه گذشته در این خصوص گفت که هنوز مسایلی وجود دارد که نمی‌توانیم رو‌در‌رو در موردشان صحبت کنیم.
از بزرگ‌‌ترین مسایل باقی‌مانده بین دو کشور مساله حقوق بشر است و واشنگتن همچنان در زمینه‌های آزادی بیان، آزادی مذهب و آزادی مطبوعات از کوبا انتقاد می‌کند.
خبرگزاری فرانسه می‌افزاید‌ مقام‌های دولت آمریکا پیش از این گفته‌اند که سیاست تحریم و فشار علیه کوبا برای ایجاد تغییر در آن کشور موفق نبوده و تعامل مستقیم با کوبا می‌تواند راه بهتری برای ایجاد تغییرات دموکراتیک در آن کشور باشد. در همین حال شماری از سناتورهای جمهوریخواه در کنگره آمریکا از سیاست آشتی دوباره با کوبا به شدت انتقاد می‌کنند.

یک قرن فراز و فرود
در سال ۱۸۹۷ در حالی که مردم کوبا برای استقلال از اسپانیا در حال جنگ بودند، ناو جنگی آمریکایی‌ ماین، به سوی بندر‌ هاوانا حرکت کرد. در سال ۱۸۹۸ پس از جنگ آمریکا و اسپانیا این دو کشور پیمانی را امضا کردند که براساس آن اسپانیا پذیرفت که کنترل کوبا را به آمریکا واگذار کند.
کوبا در سال ۱۹۰۲ به طور رسمی از آمریکا مستقل شد‌ اما آمریکا حق مداخله در امور کوبا را تا سال ۱۹۳۴ حفظ کرد. در این سال‌ها پایتخت کوبا توجه شماری از سرمایه‌گذاران آمریکایی را به خود جلب کرده بود. در سال ۱۹۵۲ باتیستا با حمایت آمریکا همچنان زمام امور را در کوبا در اختیار داشت‌ اما بسیاری از کوبایی‌ها از شیوه دیکتاتوری باتیستا ناراضی بودند. فیدل کاسترو، به همراه انقلابی آرژانتینی، ارنستو چه‌گوارا، جنگی چریکی را علیه رژیم باتیستا آغاز کردند.در پی به قدرت رسیدن فیدل کاسترو در سال ۱۹۵۹، باتیستا مجبور به فرار شد. در همان سال کاسترو طی دیداری غیررسمی از واشنگتن با ریچارد نیکسون، معاون وقت رییس‌جمهور‌ آمریکا دیدار کرد.ریچارد نیکسون بعدا نوشت که آمریکا تلاش کرد تا فیدل کاسترو را در مسیری درست قرار دهد. در سال ۱۹۶۰، سیاست ملی کردن صنایع در کوبا و مصادره سرمایه‌های آمریکایی باعث شد تا آمریکا صادرات خود به آن کشور را متوقف کند. در سال ۱۹۶۱ آمریکا حمایت خود را از یورش به خلیج خوک‌ها در جنوب کوبا اعلام کرد. ضد انقلابیون کوبایی که با پشتیبانی آمریکا این حمله را انجام دادند، دستگیر شدند. فیدل کاسترو حکومتی کمونیستی را در کشور اعلام و روابط نزدیکی را با اتحاد جماهیر شوروی آغاز کرد.در سال ۱۹۶۲، کوبا موافقت خود را با اعزام موشک‌های اتمی شوروی به این کشور اعلام کرد. این اقدام کوبا که از آن به بحران موشکی نام برده شده هشداری به آمریکا بود. بحران موشکی که از آن به عنوان خطرناک‌ترین بخش در جنگ سرد نام برده شده سرانجام به صورت صلح‌آمیزی پایان یافت. کوبا به روابط نزدیکش با اتحاد جماهیر شوروی ادامه داد.فیدل کاسترو در سال ۱۹۶۳ به عنوان مهمان ویژه نیکیتا خروشچف، رییس‌جمهور وقت شوروی از مسکو دیدار کرد.با سقوط شوروی سابق، آمریکا تحریم‌ها بر کوبا را تشدید کرد. افزایش تیرگی روابط دو کشور، پناهجویان کوبایی را که با پذیرفتن مخاطرات راه‌ به سواحل فلوریدا می‌آمدند، منصرف نمی‌کرد. در سال ۱۹۹۴ آمریکا با هدف کاستن از این مهاجرت‌ها توافقی را با کوبا به امضا رساند.
در سال ۱۹۹۹، کوبایی‌های مهاجر در آمریکا کمپینی را برای ماندن الیان گونزالس در آمریکا به راه انداختند. وی به نمادی از تنش بین دو کشور آمریکا و کوبا بدل شد. الیان گونزالس سرانجام برای پیوستن به پدرش به کوبا بازگردانده شد.در سال ۲۰۰۲ میلادی پس از آنکه یکی از مقامات آمریکایی، کوبا را به توسعه سلاح‌های بیولوژیکی متهم کرد روابط دو کشور بیش از گذشته به تیرگی گرایید. با وجود این مساله باز هم تلاش‌هایی برای بهبود روابط در جریان بود. در سال ۲۰۰۸ میلادی دو کشور آمریکا و کوبا با رهبرانی جدید روبه‌رو شدند. رائول کاسترو در کوبا جانشین برادرش فیدل کاسترو شد و باراک اوباما در انتخابات آمریکا به پیروزی رسید. در همین حال دیپلماسی پشت صحنه هم ادامه داشت. رائول کاسترو و باراک اوباما در سال ۲۰۱۳ در جریان مراسم تشییع نلسون ماندلا با دست دادن در ملاءعام شگفتی ساز شدند‌ و سرانجام در سال ۲۰۱۴ میلادی دو کشور اعلام کردند که قصد عادی‌سازی روابط را دارند.