احیای موازنه در معادلات جهانی

سارا عمرانی پارچین – نشست سران گروه بریکس متشکل از چین، روسیه، برزیل، هند و آفریقای جنوبی امروز در آمریکای لاتین در شرایطی برگزار می‌شود که تحلیلگران مسایل سیاسی از این ساختار بین‌المللی به عنوان امید قدرت‌های نوظهور برای احیای موازنه در معادلات جهانی یاد می‌کنند‌.
به گزارش BBC،دور جدید نشست‌های دوره‌ای سران بریکس در فورتالزا برزیل در شرایط اصولا جدید بین‌المللی برگزار خواهد شد که در آن غرب به سرکردگی آمریکا به دلیل نگرانی از افول نظام برتری‌جویانه خود به عنوان نتیجه ظهور قدرت‌های جدید، برای ایجاد کانون‌های هرج و مرج مدیریت شده در نقشه جغرافیایی- سیاسی جهان از آمریکای لاتین تا شرق دور تلاش می‌کند‌. نظر موسسان بریکس نیز از ابتدا همین بود و آنها می‌خواستند بدون توسل به رویارویی و رفتار علیه کشورهای ثالث، به تقسیم مجدد کنترل شده نفوذ در صحنه جهانی دست یابند‌.
ناظران آگاه با اشاره به نقاط قوت و در عین حال ضعف نسبی کشورهای عضو بریکس می‌گویند واقعیت این است که امروزه دیگر نمی‌توان وزن و نقش اعضای این ساختار بین‌المللی را که تولید ناخالص ملی‌شان به لحاظ قدرت خرید ۲۷ درصد سهم جهانی را به خود اختصاص داده است، نادیده گرفت‌.
آمارهای منتشر شده نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر سهم کشورهای عضو بریکس در رشد تولید ناخالص جهانی حدود ۵۰ درصد بوده است، ضمن اینکه پنج کشور عضو این اتحادیه بیش از ۳۵ درصد انرژی جهانی را مصرف می‌کنند و سهم آنها در سرمایه‌گذاری‌های اساسی جهانی افزون بر ۳۱ درصد است‌. براساس آمار و اطلاعات موجود همچنین ذخایر ارز و طلای اعضای بریکس حدود ۴۰ درصد مجموع ذخایر جهانی را تشکیل می‌دهد و ۴۳ درصد مردم جهان در کشورهای عضو این ساختار بین‌المللی زندگی می‌کنند‌.
کارشناسان مسایل اقتصادی نیز درباره گرایش تصاعدی رشد توان جمعی کشورهای عضو بریکس هم‌عقیده هستند، ولی واقعیت این است که در ارتباط با قدرت این ساختار مساله تنها شاخص‌های رقمی نیست بلکه بریکس به عنوان نماینده تمدن‌ها و فرهنگ‌های بسیار مهمی برای ایفای نقش پررنگ‌تر در معادلات جهانی تلاش می‌کند‌. طرفداران قدرت‌یابی بریکس می‌گویند کشورهای عضو این ساختار نمایندگان اساسی پنج حوزه کلیدی تمدنی جهان معاصر هستند و برای آنها آسان‌تر است که با تشریک مساعی بر شکاف‌های تمدنی غلبه کنند‌.
ایجاد بانک مشترک
در نشست برزیل با توجه به ضرورت تمرکز تلاش‌ها در اولویت‌های کلیدی مشخص شده، قبل از همه تشکیل بانک مشترک توسعه با سرمایه اولیه ۵۰ میلیارد دلار جامه عمل بپوشد‌. تشکیل این نهاد مالی- اعتباری از این ایده نشات می‌گیرد که طرح‌های گسترده مشترک باید پایه‌های محکم مالی داشته باشند زیرا در غیر این صورت عملی نشده و فقط باعث بی‌اعتباری اندیشه تشکیل بریکس خواهند شد‌.
تحلیلگران مسایل بازار در تبیین دلایل تشکیل بانک بریکس می‌گویند درس‌های آموخته‌شده از بحران اخیر اقتصادی جهانی و سیاست تحریم‌های یکجانبه واشنگتن و بروکسل علیه روسیه، ایجاد مکانیسم‌های پرداخت‌های بین‌المللی به ارزهای ملی، راه‌اندازی بنیاد بیمه جمعی نقدینگی ارزی با ذخیره جمعی ۱۰۰ میلیارد دلار که در واقع بنیاد همیاری ارزی خواهد بود، آغاز به کار اتحادیه بورس‌های بریکس و تاسیس آژانس‌های اعتباری فارغ از دخل و تصرف سیاسی غرب را برای اعضای این ساختار ضروری کرده است‌.
در مقاله اضافه شده است: بدیهی است غرب نمی‌تواند به راحتی تشکیل بریکس و ارتقای آن به قلل اقتصاد و سیاست جهانی را مشاهده کند به همین دلیل بیش از همه ابرقدرت آمریکای شمالی در این زمینه دچار اضطراب شده زیرا تشکیل بریکس (علاوه بر توسعه سریع چین) نشانه آشکار کاهش حوزه نفوذ آمریکاست‌.
در آستانه برگزاری دور جدید نشست سران بریکس در آمریکای لاتین و ملاقات آنها با سران کشورهای منطقه به نظر می‌رسد کشورهای منطقه از نقش بریکس در معادلات جهانی راضی باشند زیرا این ساختار نوپا را عاملی نیرومند برای تنوع‌بخشی به مناسبات بین‌المللی تلقی می‌کنند‌. در نهایت این‌گونه به نظر می‌رسد که بریکس به‌رغم تمام نقطه ضعف‌ها و مشکلات پیش روی خود بارقه جدیدی را در چشمان جامعه جهانی به ویژه قدرت‌های نوظهور عضو این ساختار بین‌المللی برای احیای موازنه از دست رفته در معادلات جهانی جرقه خواهد زد‌. به گزارش فارس ، از طرفی روسای جمهور برزیل و روسیه قبل از نشست گروه «بریکس» که امروز برگزار می‌شود دستور کار دوجانبه خود را مورد بررسی قرار می‌دهند‌. هدف اصلی برزیل از ایجاد روابط دوجانبه با روسیه تبادل تجارت با این کشور است که با وجود تخمین تبادلات تجاری از سوی این دو کشور به مبلغ ۱۰ هزار میلیون دلار در سال می‌باشد درحالی که در سال ۲۰۱۳ این دو کشور پنج هزار و ۵۶۰ میلیون دلار با یکدیگر تبادلات تجاری داشتند‌.