آیا مدیریت «بازار دارایی فکری» پیچیده است؟

گروه بورس- درحالی که از آخرین نشست خبری امیر ‌هامونی چند فصل می‌گذرد، وی با ارایه آمار یکطرفه از عملکرد نهاد متبوع خود دفاع کرد‌. این اتفاق در شرایطی روی می‌دهد که مدیران گذشته و حال روابط عمومی این بورس در جلسه با اعضای کمیته اطلاع‌رسانی بازار سرمایه، برگزاری نشست با خبرنگاران و شفاف‌سازی عملکرد این نهاد را یک امر طبیعی جلوه داده بودند‌ اما حال نه تنها این اتفاق روی نداده است بلکه آخرین تحولات فرابورس به صورت کاملا مثبت و بدون چالش از سوی این نهاد در قالب یک گفت‌وگوی از پیش تنظیم شده برای رسانه‌ها ارسال می‌شود‌. در گذشته به ضعف‌های مدیریتی و تشکیلاتی این بورس اشاره کرده بودیم و حتی سایر رسانه‌ها هم به این موج پیوستند اما نه تنها ابهام‌های گذشته همانند سرانجام بازار دارایی فکری که مشخص نیست چرا در یک گرداب سقوط گیر کرده است مشخص نشد بلکه حال مدیر عامل فرابورس از ماموریت بزرگی خبر می‌دهد که وی قرار است آن را راهبری کند‌. احتمالا این‌گونه ماموریت‌ها که قرار است به نظر وی به توسعه بازار سرمایه ختم شود خیلی ساده‌تر از اداره و توسعه بازاری همانند دارایی فکری است که در انفعال کامل قرار گرفته است‌. به هر حال امیر ‌هامونی با اشاره به عملکرد ۹ ماهه این شرکت، کمک به رشد و توسعه بازار سرمایه را از جمله محورهای اساسی برنامه استراتژیک فرابورس عنوان کرد و گفت که در سه ماهه باقی مانده از سال‌جاری نیز همین روند ادامه خواهد داشت‌. امیر ‌هامونی راه‌اندازی دو تابلوی جدید بازار دارایی فکری و صندوق زمین و ساختمان را در زمره موارد توسعه‌ای بازار عنوان کرد و افزود: توسعه بازار سرمایه نیازمند توسعه بازارها، ابزارها و روش‌های تامین مالی است که فرابورس با توجه به ماموریت خود سعی کرده در این زمینه پیش‌قدم باشد‌. به گفته وی، طی ۹ ماه گذشته ۳۹ میلیارد و ۲۵۰ میلیون سهم به ارزشی بالغ بر ۲۴۶ هزار و ۳۳۷ میلیارد ریال طی سه میلیون و ۹۵۰ هزار دفعه در بازارهای مختلف فرابورس ایران دادوستد شد که با توجه به ریزش‌های اخیر بازار همچنان نسبت به مدت مشابه سال ۹۲ با افزایش تعداد، حجم و ارزش معاملات روبه رو بوده است‌.
پذیرش ۲۵ شرکت
هامونی مطالعه و بررسی درخواست پذیرش ۱۰۳ شرکت در فرابورس را دلیلی بر افزایش علاقه‌مندی شرکت‌ها برای حضور در بازار سرمایه از طریق فرابورس عنوان کرد و افزود: از این تعداد درخواست پذیرش۵۰ شرکت در هیات پذیرش طی ۱۲ جلسه مطرح شد که پس از بررسی‌های صورت گرفته، پذیرش ۲۵ شرکت مورد موافقت قرار گرفت‌. به گفته مدیرعامل فرابورس، طی ۹ ماه گذشته ۱۰ شرکت بهمن لیزینگ، صنعتی مینو، مدیریت توسعه گوهران امید، پتروشیمی غدیر، سرمایه‌گذاری توسعه اوج سپهر اصفهان، بیمه اتکایی ایرانیان، کشتیرانی جنوب خط ایران، کشتیرانی والفجر، لیزینگ امید و مدیریت انرژی امید تابان هور پس از طی مراحل پذیرش، در بازار اول و ۱۵ شرکت شامل بانک حکمت، پتروشیمی بوعلی سینا، تولید مواد اولیه البرز بالک، شیر پاستوریزه پگاه فارس، بهمن دیزل، کشت و دامداری فکا، پرسی ایران گاز، بهساز مشارکت‌های ملت، صنعتی و معدنی کیمیای زنجان گستران، کشت و دام گلدشت نمونه اصفهان، فرآوری ذغال‌سنگ پرورده طبس، مواد ویژه لیا، تولیدی و خدماتی صنایع نسوز توکا، توسعه و عمران شهرستان نائین و فولاد هرمزگان جنوب در بازار دوم پذیرش شده‌اند‌. وی همچنین ارتقای وضعیت شرکت‌های بازار پایه را یکی از موارد با اهمیت برای مجموعه فرابورس عنوان کرد و افزود: در همین راستا در ۹ ماه گذشته گروه پتروشیمی سرمایه‌گذاری ایرانیان و بانک خاورمیانه با ارتقای وضعیت خود توانستند به ترتیب به بازار دوم و بازار اول بپیوندند‌.
ابهام عرضه اولیه
هامونی با اشاره به عرضه اولیه شرکت‌های کشتیرانی دریای خزر، سرمایه‌گذاری مسکن زاینده‌رود، قاسم ایران و بهمن لیزینگ امکان عرضه اولیه شرکت‌های دیگر تا پایان سال را منوط به شرایط بازار دانست و خاطرنشان کرد: شرکت‌های متعددی در صف عرضه اولیه فرابورس قرار دارند که شرایط بازار تعیین‌کننده ادامه روند عرضه‌های اولیه خواهد بود‌. ‌هامونی حضور فعال در هشتمین نشست سالانه اعضای «کانون بورس‌های عضو سازمان همکاری‌های اسلامی» و همچنین مجمع عمومی و جلسات کمیته کاری فدراسیون بورس‌های اروپایی و آسیایی (FEAS) را از جمله گام‌های فرابورس در عرصه بین‌المللی برشمرد و ابراز داشت: براساس آمار عملکرد اعضای «کانون بورس‌های عضو سازمان همکاری‌های اسلامی» که براساس یک مطالعه و پژوهش کاربردی روی ۴۴ عضو کانون بورس‌ها انجام گرفته، مشخص شد فرابورس در پایان سال ۲۰۱۳، از لحاظ تعداد صندوق‌های قابل معامله یا ETFهای پذیرش شده پس از بورس استانبول و بورس مالزی قرار گرفته است‌. به گفته وی در بررسی ارزش کل اوراق بدهی (ارزش کل اوراق با درآمد تضمین شده) در پایان سال ۲۰۱۳ نیز رتبه چهارم پس از بورس استانبول، بورس باکو، و بورس مصر در بین ۴۴ عضو کانون بورس‌های عضو OIC به فرابورس ایران تعلق گرفت‌. مدیرعامل فرابورس خاطرنشان کرد: در جلسه کمیته کاری فیاس معرفی صندوق‌های زمین و ساختمان و بازار دارایی فکری به عنوان طرح‌های نوآورانه مورد توجه سایر اعضا قرار گرفت‌.
پیشنهادهای OTC
هامونی ارایه پیشنهادهای اصلاحی در امور مرتبط با بازار سرمایه را از جمله وظایف و مسوولیت‌های فرابورس عنوان و تهیه گزارش‌هایی درخصوص رویکردهای سیاستی و شاخص‌های اقتصاد مقاومتی در بازار سرمایه، تامین مالی طرح‌های دانش بنیان و صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی را در همین راستا ارزیابی کرد‌. وی با اشاره به مباحث مربوط به خروج غیرتورمی از رکود که توسط دولت مطرح شده و در حال پیگیری است، از ارایه دو ماده پیشنهادی در اصلاح لایحه حمایت از تولید و خروج از رکود خبر داد و خاطرنشان کرد: فرابورس پیشنهاد تامین مالی شرکت‌های کوچک و متوسط از طریق بازار سرمایه و تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر یا نوآورانه را به منظور پیشبرد اهداف این لایحه ارایه داده و علاوه بر آن در قالب گزارش‌های دیگری به تشریح جایگاه بازار سرمایه در الگوی کلان صنعتی برای خروج از رکود و ارایه پیشنهاداتی درخصوص برنامه ششم توسعه پرداخته است‌. مدیرعامل فرابورس تقویت ساختار سازمانی متناسب با برنامه استراتژیک را در زمره برنامه‌هایی قرار داد که طی ۹ ماه گذشته دنبال شده است و ایجاد مدیریت حقوقی، کارگروه بازار دارایی فکری، کارگروه توسعه و برنامه‌ریزی، کارگروه قانون تجارت و کارگروه تعامل با اداره ثبت شرکت‌ها را از جمله موارد مرتبط با این استراتژی اعلام کرد‌. وی با بیان اینکه پیاده‌سازی حاکمیت شرکتی در راستای افزایش کارایی و اثربخشی فعالیت‌های فرابورس با جدیت دنبال می‌شود، اذعان داشت: این شرکت در راستای پیاده‌سازی حاکمیت شرکتی به عنوان یکی از اصول استراتژیک خود، ۱۶ جلسه هیات‌مدیره، ۱۲ جلسه هیات پذیرش، ۳ جلسه کمیته راهبردی، ۵ جلسه کمیته حسابرسی، ۷ جلسه کمیته پاداش و جبران خدمات، یک جلسه کمیته حقوقی و ۱۰۰ جلسه کمیته عرضه را طی ۹ ماه گذشته برگزار کرده است‌.
آخرین وضعیت توقف نمادها
از سویی دیگر، اداره نظارت بر ناشران فرابورسی وضعیت نمادهایی که بیش از هفت روز در بازار فرابورس متوقف بوده‌اند را تشریح کرد‌. به گزارش سنا، شرکت پالایش نفت تهران با نماد «شتران» از تاریخ ۲۸ فروردین ماه ۹۳ به علت عدم ارایه پیش‌بینی سود هر سهم سال ۹۳ با سرمایه جدید (با توجه به افزایش سرمایه) و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای سه ماهه منتهی به ۳۱ خردادماه ۹۳ متوقف شده است که با ارسال پیش‌بینی شود هر سهم سال ۹۳ با سرمایه جدید و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۳ و ۶ ماه سال ۹۳ بازگشایی خواهد شد‌. بانک سرمایه با نماد سمایه، از تاریخ ۲۹ تیرماه ۹۳ به دلیل برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده و عادی سالانه و همچنین تقسیم سود با وجود عدم ثبت افزایش سرمایه با توجه به اخطارهای مکرر سازمان بورس، با توقف نماد همراه بوده است که حل و فصل تقسیم سود در مجمع عمومی عادی سالانه با توجه به عدم ثبت افزایش سرمایه می‌تواند نماد این شرکت را دوباره به بازار برای معاملات بازگرداند‌. شرکت پالایش نفت لاوان با نماد شاوان، از تاریخ ۳۰ تیرماه ۱۳۹۳ به علت عدم ارایه اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای سه ماهه منتهی به ۳۱ خرداد امسال، پیش‌بینی سود هر سهم سال ۹۳ براساس عملکرد واقعی سه ماهه متوقف شده است که پیش‌بینی می‌شود با ارایه صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای ۳ و ۶ ماهه سال مالی ۹۳ و آخرین پیش‌بینی سود هر سهم سال ۹۳ نماد شرکت مجددا بازگشایی شود‌. پالایش نفت شیراز با نماد شراز که از تاریخ ۳۰ تیرماه ۹۳ به علت عدم ارایه اطلاعات و صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای سه ماهه منتهی به ۳۱ خرداد امسال و پیش‌بینی سود هر سهم سال ۹۳ براساس عملکرد واقعی سه ماهه متوقف شده است با ارایه صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای سه و شش ماهه سال مالی ۹۳ و آخرین پیش‌بینی سود هر سهم سال مالی ۹۳ معاملات را از سرخواهد گرفت‌. در این بین، سیمان لار سبزوار، با نماد سبزوار از روز ۱۴ مردادماه ۹۳ به علت تعدیل با اهمیت به موجب ارایه اطلاعات شش ماهه حسابرسی‌شده منتهی به ۲۹ اسفند۹۲ به مبلغ (۲۷۸) ریال به ازای هر سهم، علی‌رغم ارایه پیش‌بینی سود هر سهم سال مالی ۹۳ به مبلغ ۴۶ ریال متوقف شده است که مکاتباتی در این خصوص نیز با شرکت صورت گرفته است و پیش‌بینی می‌شود ارایه عملکرد واقعی سال مالی ۹۳ و همچنین پیش‌بینی سال مالی ۹۴ نماد شرکت را دوباره برای معاملات در فرابورس آماده کند‌.