اقتصاد ایران دوباره طلوع می‌کند

آرزو فرشید – با روی کار آمدن دولت یازدهم موج گسترده‌ای از امید به جامعه تزریق شد و ثبات نسبی در بازار ارز توانست بهبود شرایط اقتصادی کشور را نوید دهد. در همین چند ماه گذشته تیم دیپلماسی روحانی موفق شد به یک توافق موقت با ۱+۵ دست یابد‌؛ توافقی که با حذف تدریجی تحریم‌ها و بازگشت بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده می‌تواند اقتصاد کشور را متحول کند اما هنوز در کش و قوس مذاکره با غربی‌ها قرار داریم و آرامش کنونی اقتصاد نیز جنبه روانی دارد.
روز گذشته رییس‌جمهور در دیدار با رییس مجلس کره‌جنوبی از طلوع اقتصاد کشور سخن گفت‌. این گفته می‌تواند موج امیدواری فعالان اقتصادی را بیشتر کند اما نکته‌ای‌ که جای تامل دارد این است که روحانی بعد از چند ماه یک وعده تازه می‌دهد یا اینکه اتفاقات خوبی در این عرصه افتاده و به زودی به ثمر می‌نشیند.
نشانه‌های طلوع اقتصاد
ناصر عاشوری‌، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در این خصوص به «جهان صنعت» گفت‌: واقعیت این است که ما به لحاظ شاخص‌های اقتصادی و صنعتی وضعیت نامطلوبی داریم به همین خاطر ضروری است که دولت در لوایح و مجلس در قوانینی که تدوین می‌کند فراهم کردن شرایط سیر صعودی اقتصاد را مد نظر داشته باشد.
وی با اشاره به عبارت طلوع اقتصاد که روحانی در نشست با رییس مجلس کره جنوبی به کار برد، گفت‌: با آمدن دولت یازدهم در جامعه امیدواری گسترده‌ا‌ی شکل گرفت و اکنون زمان آن است که ابزار و ساز و کارهای مناسب برای رشد اقتصاد فراهم شود.
نماینده مردم فومن و شفت در ادامه اظهار کرد‌: اولین گام در این زمینه می‌تواند توجه و تاکید بیشتر بر صنعت‌، تولید‌، کنترل تورم و… باشد تا اقتصاد کشور بهبود یابد.
وی در پاسخ به این سوال که آیا رییس‌جمهور با به کار‌گیری این عبارت یک وعده تازه به مردم داده است یا نشانه‌هایی از این طلوع وجود داد، گفت‌: به نظر من روحانی با این عبارت به مردم خبر این طلوع را می‌دهد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد‌: در چند ماه گذشته تورم تا حدودی کنترل شده و روند رو به افزایش قبل را ندارد. بازار ارز به یک ثبات و آرامش نسبی رسیده که به تبع آن از دغدغه‌های تولید‌کنندگان و صنعتگران نیز کاسته شده است. اینها از نشان‌های روشن این طلوع است.
وی افزود‌: ‌از سوی دیگر مذاکرات هسته‌ای تا حدودی به نتیجه رسیده است و با وجود اینکه خود دولتی‌ها هنوز نسبت به آمریکا بی‌اعتماد هستند‌، مشاهده می‌کنیم که برخی کشورها تحریم‌های معاملات و تحریم کشتی‌های نفتی را برداشته‌اند‌. در همین گام اول بخشی از دارایی‌ها- اگرچه خیلی زیاد نیست- به ما باز‌می‌گردد. علاوه بر این بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی برای سرمایه‌گذاری در بخش پتروشیمی و نفتی اعلام آمادگی کرده‌اند. همه اینها رویکرد جدیدی است که باید عملیاتی شود و زمانبر خواهد بود.
عاشوری یادآور شد‌: کنار هم قرار دادن این نشانه‌ها باعث امیدواری بیشتر جامعه می‌شود و رییس‌جمهور در گفته اخیر خود نوید عملیاتی شدن این رویکرد تازه را می‌دهد.
این نماینده مجلس خاطر‌نشان کرد‌: مشکلات ما با آمریکا و غربی‌ها ریشه‌ا‌ی است و همین که در این شرایط نگران افزایش فشار از سوی آنها نباشیم از دستاوردهای دولت در ماه‌های گذشته است.
اما همه کارشناسان اقتصادی این‌طور فکر نمی‌کنند و برخی حرف‌های روز گذشته روحانی را وعده دیگری به مردم و فعالان اقتصادی به شمار می‌آورند.
سید‌محمد‌حسین میرمحمدی، عضو دیگر کمیسیون اقتصادی در همین رابطه گفت‌: ما در حال نوسازی اقتصاد هستیم و‌ شاید روحانی با توجه به مولفه‌های‌ این نوسازی مثل عدم وابستگی به نفت‌، ورود مردم در عرصه تولید‌، حمایت از سرمایه‌گذاری‌های خارجی و مواردی از این دست این عبارت را به کار برده است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا شرایط کنونی اقتصاد ایران را می‌توان غروب تعبیر کرد، گفت‌: این طلوع لزوما از پس یک غروب نمی‌آید. بی‌تردید ما در مقایسه با اقتصاد‌های موفق دنیا ضعف‌هایی داریم و دولت یازدهم بنا دارد در جهت رفع این ضعف‌ها بکوشد و با شیوه‌های پویاتری به فعالیت خود ادامه دهد.
نماینده مردم گلپایگان در ادامه افزود‌: نشانه‌های بهبود فضای اقتصاد در اظهارات و گفتار دولت در این مدت خلاصه می‌شود و مصادیق عملیاتی چندانی ندارد به همین خاطر این طلوع اقتصاد نیز وعده‌ای است که باید منتظر اقدامات تکمیلی آن باشیم.
طلوع انتزاعی
جمشید پژویان، رییس اسبق شورای رقابت نیز با بیان اینکه اقتصاد ایران همواره دستخوش نوسانات زیادی بوده است‌، گفت‌: در خیلی از کشورهای دنیا به ویژه کشورهای بزرگ‌تر ادوار تجاری و سیکل سینوسی عامل دگرگونی‌های اقتصادی است اما در ایران تغییرات اقتصاد ناشی از عوامل بیرونی است.
وی با تاکید بر اینکه ما جمعیت و منابع کافی برای رشد اقتصاد درونی داریم‌، اظهار کرد‌: متاسفانه نفتی بودن اقتصاد ایران باعث شده است که تحت‌تاثیر نوسانات قیمت نفت و ارز و تحریم‌ها قرار بگیریم.
این کارشناس مسایل اقتصادی توضیح داد‌: بلافاصله بعد از شروع مشکلات سیاسی با آمریکا اقتصاد ما نزول کرد اما توانستیم با یافتن راهکارهایی تا حدودی از این فشارها بکاهیم و بعد از جنگ وارد سیر صعودی شدیم. با وجود اینکه روند رو به جلویی را پشت سر می‌گذاشیم باز هم عوامل بیرونی و اشتباهات در سیاست‌گذاری‌های داخلی موجب شد که به شرایط نزول باز‌گردیم.
پژویان ادامه داد‌: در دهه ۸۰ توانستیم در برخی از متغیرها پیشرفت کنیم اما مجددا تحریم‌ها و فشارهای بیرونی باعث کاهش درآمدهای نفتی شد در حالی که در این دهه درآمدی حدودا سه برابر ادوار گذشته داشتیم‌، نتوانستیم این درآمد را در چرخه اقتصاد کشور پمپ کنیم.به گفته وی، ما در این شرایط واردات به عنوان روش حل مشکل تورم برگزیدیم و همین موضوع پاشنه آشیل ما شد. به این ترتیب اقتصاد ما به نوعی غروب کرد.
پژویان با اشاره به اظهارات روحانی در دیدار با رییس مجلس کره در خصوص طلوع دوباره اقتصاد‌‌ گفت‌: این امیدی که روحانی دارد ناشی از این است که بتوانیم موضوع تحریم را حل کنیم و با غلبه بر مشکلاتی مثل اختلاف با آمریکا و اروپا شرایط اقتصادی کشور را بهبود بخشیم.
وی خاطر‌نشان کرد‌: ما منابع کافی از جمله نیروی کار آماده و امکان دسترسی به تکنولوژی جدید را داریم به همین دلیل اگر درست سیاست‌گذاری کنیم حتما شاهد طلوع در اقتصاد خواهیم بود.
این کارشناس مسایل اقتصادی در پاسخ به این سوال که آیا نشانه‌های عملیاتی شده از این طلوع قابل مشاهده است یا خیر‌، گفت‌: هنوز هم این حرف بیشتر جنبه روانی و انتزاعی دارد زیرا در مورد حل تحریم به جایی نرسیده‌ایم.
دیدار با رییس مجلس کره
طلوع دوباره اقتصاد محقق شده باشد یا نه به هر حال یکی از مطالبات اصلی مردم از دولت یازدهم است و روحانی در دیدار با گانگ چنگ‌هی، رییس مجلس کره‌جنوبی نشان داد که وعده‌هایش را به یاد دارد.
وی در این دیدار با بیان اینکه «امروز با شرایط جدید پدید آمده، عمده شرکت‌های مهم تجاری دنیا برای سرمایه‌گذاری و مشارکت اقتصادی در ایران ابراز تمایل می‌کنند»، گفت: اقتصاد ایران در حال طلوعی دوباره است و امیدوارم در این رقابت، شرکت‌های با سابقه کره‌جنوبی فعالیت بیشتری داشته باشند.
رییس‌جمهور با ارایه تصویری از برنامه‌های وسیع کشورمان در زمینه‌های مختلف از جمله انرژی، معادن، صنعت و بیان اینکه «در شرایط فعلی، مذاکرات ما با شرکت‌های اقتصادی بین‌المللی به سرعت در حال افزایش است»‌ به برخی از زمینه‌های مناسب برای فعالیت شرکت‌های کره‌جنوبی اشاره کرد و گفت: بخش‌خصوصی و شرکت‌های کره‌ای باید با بخش‌خصوصی ایران بیشتر نزدیک شده و زمینه‌های فعالیت خود را گسترش دهند.
روحانی با تاکید بر اینکه «فعالیت‌های هسته‌ای ایران کاملا صلح‌آمیز بوده، هست و خواهد بود»، تصریح کرد: ما از نظر موازین دینی و اخلاقی با سلاح کشتار جمعی مخالفیم و آن را محکوم می‌کنیم.ما معتقدیم سلاح‌های کشتار جمعی موجود در دنیا نیز باید برچیده شود. ما اساسا با جنگ، تنش، بی‌ثباتی و خشونت و افراط در هر نقطه از جهان مخالفیم و اگر بتوانیم اقدامی برای تنش‌زدایی در هر نقطه از جهان انجام دهیم، از آن دریغ نخواهیم کرد‌ چراکه ما همواره خواستار آن هستیم که کل آسیا دارای ثبات، امنیت و آرامش باشد.
وی با بیان اینکه «ایران به برنامه اقدام مشترک ژنو به عنوان اقدامی موقت نگاه نمی‌کند، بلکه آن را پایه‌ای برای توافقی جامع و دایمی می‌داند»، گفت: از طرف ایران اراده جدی برای رسیدن به توافقی دایمی وجود دارد و چنانچه این اراده در طرف مقابل هم وجود داشته باشد، در زمانی نه چندان دور‌ به توافقی جامع دست خواهیم یافت.
در این دیدار همچنین گانگ چنگ‌هی، رییس مجلس کره‌جنوبی‌ گفت: روابط ایران و کره‌جنوبی بسیار عمیق و تاریخی است و ما به دنبال آن هستیم که شاهد آینده درخشان روابط دو کشور باشیم.ما می‌خواهیم با توجه به توافق ژنو، روابط اقتصادی ایران و کره‌جنوبی، در پرتو آینده درخشان روابط دو کشور‌ به سرعت گسترش یابد.
رییس مجلس کره با اشاره به سوابق طولانی حضور دکتر روحانی در مجلس ایران، نقش ایشان را در توسعه دیپلماسی پارلمانی که می‌تواند زمینه‌ساز توسعه روابط اقتصادی، علمی و فرهنگی دو کشور شود، تعیین‌کننده خواند و گفت: ما قصد داریم مشکلات روابط در حوزه اقتصاد را سریعا مرتفع کنیم و امیدواریم ایران بزرگ و ثروتمند به سرعت مسیر پیشرفت را طی کند.
گانگ چنگ‌هی افزود: کره‌جنوبی خواهان بازگشت به روابط صمیمی و بسیار دوستانه گذشته با ایران است. ما به ایران صددرصد اعتماد داریم و به طور همزمان روابط دو‌جانبه را در اسرع وقت احیا خواهیم کرد.