23 - 12 - 2022
گلایههای غضنفری از مدیریت جزیرهای کشور
گروه صنعت- وزیر صنعت، معدن و تجارت از پیشبینی رقم ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی حوزه صنعت و معدن در تولید ناخالص داخلی در سال ۹۴ سخن میگوید که این رقم در سال ۱۴۰۴ باید به ۶۰۰ هزار میلیارد تومان برسد.
مهدی غضنفری میگوید که طبق شاخصهای تعریف شده برای سالهای ۱۳۹۴ و ۱۴۰۴ به ترتیب باید بهرهوری به ۳۳ و ۵۰ درصد و نرخ بیکاری به ۷ و ۵/۳ درصد برسد.
به گفته وی، اهداف سند چشمانداز سال ۱۴۰۴ و برنامه پنجم توسعه، شاخصها اهداف تعریف شدهای دارد که قرار است از طریق بودجهریزی به آن برسیم و طبق آن تولید ناخالص داخلی در سال ۹۴، ۷۰۰ هزار میلیارد تومان (با قیمت ارز قبل از افزایش) شود و در سال ۱۴۰۴ یکهزار و ۵۰۰ میلیارد تومان شود که متوسط رشد در این دو مقطع هشت درصد میشود. پیشبینی وی حکایت از صادرات غیرنفتی ۱۹۴ میلیارد دلاری در سال ۹۴ و صادرات غیرنفتی ۳۳۰ میلیارد دلاری در سال ۱۴۰۴ دارد.
سهم ۴۸۰ میلیارد تومانی صنعت و معدن در تولید ناخالصی داخلی ۹۰
پیشبینیهای وزیر صنعت، معدن و تجارت در حالی است که تولید ناخالص داخلی سال گذشته یعنی سال ۹۰، ۴۸۰ هزار میلیارد تومان بوده و برای افزایش میزان سهم صنعت و معدن ، نیازمند سرمایهگذاری است. برآوردها بیانگر آن است نیاز بخش صنعت و معدن به سرمایهگذاری تا پایان برنامه پنجم، سالانه ۳۰ هزار میلیارد تومان است که باید محقق شود برای تحقق این امر مقرر شده بود که ۵/۲ میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه به صورت ریالی به واحدهای تولیدی اختصاص یابد که تاکنون چنین نشده تا جایی که تنها ۵/۶ میلیارد دلار از منابع ارزی صندوق توسعه به بخش صنعت و معدن اختصاص یافته است. هفت بانک عامل به مصوبه بودجهای امسال برای اختصاص ۱۰ درصد منابع صندوق به صورت ریالی به واحدهای تولیدی تاکنون عمل نکردند.
چالش بودجهای صنعت و معدن
با توجه به این اوضاع آیا میتوان امیدوار بود که صنعت و معدن بتوانند سهم خود را به تحقق ارقام یادشده موردنظر وزیر تا سال ۹۴ و ۱۴۰۴ سند چشمانداز محقق کنند؛ موضوعی که وزیر صنعت هم بر آن معترف است چه آنکه فضای بودجهریزی کشور با چالشهایی مواجه است که بحث مربوط به درآمدهای نفتی که خروج سهم آن از بودجه، موضوع تخصیص منابع را حساستر کرده و دسترسی اهداف صنعت و معدن به پیشبینیهای تولید ناخالص داخلی در سالهای آتی را با مشکل جدی مواجه میکند.
پیشبینی صادرات غیرنفتی
۹۰ میلیارد دلاری برای ۹۴
وزیر صنعت، معدن و تجارت پیشبینی کرد با روند کنونی ارز میزان صادرات غیرنفتی در سال ۹۴ فراتر از ۹۰ میلیارد دلار شود.
مهدی غضنفری همچنین گفت: نظام بودجهریزی کشور و سایر نظامهای تصمیمگیری اقتصاد کلان باید با یکدیگر به صورت یکپارچه باشند و ما نیازمند شورای عالی اقتصاد یا شورای عالی هماهنگی هستیم.
وی با بیان اینکه فضای بودجهریزی کشور به دلیل برخی مسایل مربوط به درآمدهای نفتی و انتقال وجوه حاصل از آن با یک چالش جدی مواجه است، گفت: بهطور قطع در این شرایط به مدلهایی نیازمندیم که با هزینهها و مبالغ بودجهای ما را به اهدافمان برساند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: بنابراین خروج سهم نفت از بودجه به شدت موضوع بودجهریزی و تخصیص منابع به فعالیتها را حساس میکند و هرگونه سوءتدبیر در مورد این تخصیص ممکن است بخشی از جامعه را با چالش مواجه کند یا آثار و پیامدهایی را در جامعه باعث شود که جبران آن سخت خواهد بود.
تولید ناخالص داخلی ۹۴ باید
۷۰۰ هزار میلیارد تومان شود
چگونگی ارزیابی بودجهریزی فعلی کشور در نظام بودجهریزی و چالشهای حوزه صنعت، معدن و تجارت دو محوری است که غضنفری با طرح پرسشهایی به آنها پرداخت و گفت: کمبودهای بودجهریزی فعلی در نظام بودجهریزی را چگونه میتوان ارزیابی کرد و دیگر آنکه در حوزه صنعت، معدن و تجارت با چه چالشهایی مواجهیم.
وی سپس بخش اول سخنان خود را به اهداف سند چشمانداز سال ۱۴۰۴، برنامه پنجم توسعه، شاخصها و اهداف تعریف شده که قرار است از طریق بودجهریزی به آن برسیم اختصاص داد و گفت: طبق آن قرار است تولید ناخالص داخلی در سال ۹۴، ۷۰۰ هزار میلیارد تومان (با قیمت ارز قبل از افزایش) شود و در سال ۱۴۰۴ به یک هزار و ۵۰۰تومان شود که متوسط رشد دراین دو مقطع هشت درصد میشود.
غضنفری این توضیح را نیز داد که طبق پیشبینیها قرار است میزان صادرات غیرنفتی درسال ۱۳۹۴، ۱۹۴ میلیارد دلار و در سال ۱۴۰۴ نیز، ۳۳۰ میلیارد دلار شود.
وی در ادامه پرسشهایی همچون اینکه آیا نظام بودجهریزی فعلی که مجموعهای از پروژههای استانی، حقوق و دستمزد و برخی نیازهای ملی و منطقهای را پاسخ میگوید، میتواند ما را به این اهداف و شاخصها برساند؟ در چه جایی از نظام این ارتباط برقرار شده؟ امسال سهم بهداشت، راه و ترابری، دفاع، در بودجه چگونه تقسیمبندی میشود؟ آیا مطمئنیم از طریق این نظام بودجهریزی به شاخصهای پیشبینی شده در برنامه پنجم توسعه و سند چشمانداز دست پیدا میکنیم، آیا اهداف محقق میشود یا اینکه نه در جایی برای شاخصها تصمیم میگیریم و در جای دیگر بودجهریزی میکنیم و امیدوار هم میشویم که بودجه ما را به شاخصها میرساند. وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت که طبق شاخصهای تعریف شده برای سالهای ۱۳۹۴ و ۱۴۰۴ به ترتیب باید بهرهوری به ۳۳ و ۵۰ درصد، نرخ بیکاری به هفت و ۵/۳ درصد، سهم هزینههای پژوهشی از تولید ناخالص داخلی سه و چهار درصد و سهم نفت در هزینههای جاری هر کدام از این سالها صفر درصد شود.
وی اشارهای نیز به پیشبینی رشد ۱۱ درصدی صادرات در بخش صنعت و معدن در دو سال مورد نظر (۱۳۹۴ و ۱۴۰۴) داشت و گفت: طبق آن میزان صادرات در سال ۹۴ باید به ۵۲ میلیارد دلار و در سال ۱۴۰۴ این رقم به ۱۳۰ میلیارد دلار برسد.
به گفته وزیر صنعت، معدن و تجارت، طبق شاخصهای در نظر گرفته شده باید سهم ایران در بازار جهانی بیوتکنولوژی در سال ۱۴۰۴ سه درصد، ۳۰ میلیار دلار و از بازار جهانی نانو و میکروتکنولوژی نیز در این سال دو درصد، یعنی ۲۰ میلیارد دلار شود.
غضنفری ادامه داد: پس پرسش اول این است که آیا نظام سالانه بودجهریزی میتواند این اطمینان را ایجاد کند که به مجموعه اهداف مقاطع مختلف زمانی پیشبینی شده دست پیدا میکنیم؟ یا خیر؟ شاید از همین جاست که نظام بودجهریزی بر مبنای عملکرد معنا پیدا میکند، حتی کارهای خوبی که در دولت طی سالیان مختلف به ویژه در سال ۸۵ و ۸۷ انجام شده است.
وزیر صنعت، معدن و تجارت در ادامه اظهارات خود یک فروشنده و خریدار خودرو و قیمتی که برای خودرو مطرح میشود را مثال زد و گفت: در اینجا خریدار به خریدار خودرو نرخی اعلام میشود اما او به جزییات آن کاری ندارد. وی افزود: هیچ نوع نظامی که اجزا را خرد کرده و ببیند که آیا فروشنده گران میفروشد یا ارزان، نداریم این همان نگاه کلی است که در بودجهریزی به آن نیازمندیم. این موضوع برای تولیدکننده که خودرو را در کارخانه تولید میکند تفاوت دارد، این همان نگاهی است که در هنگام بودجهریزی در معاونت نظارت راهبردی به آن نیاز داریم.
کارایی در بودجهریزی نهادینه نشده
از نظر غضنفری، موضوع کارایی به اندازه کافی در بودجهریزی نهادینه نشده، یعنی در حالی که مردم خواهان سطحی از بهداشت، آموزش و رفاه اجتماعی هستند به عنوان خریدار و کسی که مالیات میدهند درخواستکننده نیز هستند و با اجزا و جزییات اینکه دولت یا بخشخصوصی چگونه احداث میکند کاری ندارند.
وی در ادامه توضیح خود گفت: اما وضعیت ما فرق میکند برای اینکه که قرار است ما این احداثها را انجام دهیم، مرتبا این پرسش برایمان مطرح میشود که با عددهای بودجه چه کار کردهایم یا سیستمهای نظارتی درباره نحوه مصرف عدد بودجه کنترل میکنند؟ این بخش از کار به اندازه کافی مورد توجه نیست در حالی که این بخش از کار در واقع یکی از معیارهایی است که در بودجهریزی برمبنای عملکرد دنبال آن هستیم، یعنی کارایی بودجه نه اثر بخشی آن.
نیازمند شورای عالی اقتصاد هستیم
وی با بیان اینکه نیازمند نهادی هستیم که ما را به اهداف برنامه پنجم و چشمانداز ۱۴۰۴ برساند، گفت: درحال حاضر در پروژههای استانی تصمیماتی اتخاذ میشود مبنی بر اینکه چه پروژههایی احداث شود که مدیریت خاص خود را نیاز دارد، دراین زمان دستگاهها درگیر میشوند، همچنین تصمیماتی درباره نرخ بهرهبانکی، تسهیلاتی که بانکها میدهند و نرخ سپردهها، قیمت ارز توسط بانک مرکزی، وزارت اقتصاد یا شورای پول و اعتبار گرفته میشود که باز در معاونت نظارت راهبردی نیست، این معاونت هم بودجهریزی میکند تا ما را به اهداف برساند.
غضنفری ادامه داد: نیازمند نهادی هستیم که ما را به اهداف چشمانداز ۲۰ ساله و برنامه پنجم توسعه برساند، بودجهریزی موثر باشد و نظام ارزیابی بودجهریزی ما فقط تفریق محاسباتی نباشد. مجموع اهداف کیفی بودجهریزی و سایر شاخصهای کلان اقتصاد یکجا تصمیمگیری شده و آثار آن در سایر پارامترهای کلان اقتصاد سنجیده شود.
ما به یک نهاد یکپارچهساز همچون کمیته یا شورایی به مانند شورای عالی اقتصاد نیاز داریم.
اقتصاد پیکره واحد است
وی با یادآوری اینکه اقتصاد یک پیکره واحد هست، پس هر تصمیمی تاثیرگذاراست که بودجهریزی بخش عمدهای از آن محسوب میشود، گفت: اما این ارتباط ارگانیک بین دادهها به شکل کارا وجود ندارد.
غضنفری عنوان کرد: مشکلی که ما در تسهیلات، بودجه، کار، تولید و ترافیک داریم و مشکلی که در نهاد فرهنگمان شکل گرفته این است که ما با اندک عملیاتی فکر میکنیم کار انجام شد. بانک تسهیلات را میدهد و میگوید من انجام دادم، تسهیلات معوق میشود و بانک خود را مسوول نمیداند. از سویی خزانه پول را میدهد میگوید من حقوق کارکنان را دادم دیگر باری بر دوش من نیست آیا این اداره کار میکند؟ کارش اثربخش است؟ چه کسی اثربخشی کار را میسنجد؟ دیگر اینها وجود ندارد، پول از خزانه دریافت شده و به حساب واریز میشود.
وی گفت: از این مجموعه عملیات ما به بخش انتقال خیلی حساس هستیم اما عملیات از نظر کیفی بررسی نمیشود، منابع که دریافت شد میگوییم کار تمامشده است. وی ادامه داد: در کیفیت هم به همین صورت است، خودرو را تولید کردیم، شیر را بسته بندی کردیم اما مجموعهای از عملیات پسین و پیشین به این کار کیفیت میدهد. این عملیات عملیات پسین و پیشین فراموش شده است. عملیات پیشین باعث میشود که ما از قبل بسنجیم که کاراتر انجام دهیم و عملیات پس از آن باعث میشود تا ببینیم تیر به هدف خورد یا خیر، سازمان حمایت برای بازرسی در بازار پول میخواهد اما اینکه آیا این سازمان موفق به انجام بازرسی شده یا خیر، آیا مردم از عملکرد آنها راضی هستند یا خیر؟ چه کسی آن را بررسی میکند.
مراقبت از جنس مربیگری برای عملیات مالی
وزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: اما موضوع اینجاست که مساله اساسی در روزهای پایانی سال (۲۸و ۲۹ اسفندماه) در صف ماندنها، درخواست ملاقات و مسایلی از این دست برای گرفتن پول است و به دلیل معاونت نظارت راهبردی با انبوهی از درخواستهای مالی روبهرو است دیگر فرصتی برای بررسی اثر بخشی ندارد بنابراین ما به نوعی مراقبت از جنس مربیگری برای اینکه با این عملیات همراه شویم نیاز داریم و اینکه مطمئن باشیم کسی که بودجه را میگیرد از زمان برنامهریزی تا زمان دریافت به هدف خود خواهد رسید.
وی تصریح کرد: اطمینان از اینکه این پول درست در جای خود هزینه میشود مهمتر است از دریافت آن در کارخانه، به آن میگویند مدیریت کیفیت فراگیر نه مدیریت کیفیت و وقتی میپرسیم که چرا فراگیر اضافه شده، میگویند کنترل کیفیت این نیست که من یک قطعه را بگذارم روی ترازو، این کمپوت باید ۹۰۰ گرم باشد اگر ۹۰۰ گرم بود خوب اگر نبود بد است. این قبول و رد یک فانکشن از دهها فانکشنی است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
غضنفری با بیان این جمله که نیروی کار، مواد اولیه مورد استفاده، ساعت کاری، نور و کیفیت و ماشینآلات همه و همه روی کیفیت محصول اثرگذار است همه اینها باید مورد مراقبت قرار گیرد، افزود: به همین دلیل است که ما در معاونت نظارت راهبردی به افرادی نیازمندیم که ما را راهنمایی کرده و به سمت استفاده بهینه از منابع مربیگری کنند تا اینکه با ما بر سر میزان منابع چانیزنی کنند و برای گرفتن منابع در صف بمانیم.
بانکها تسهیلات را مدیریت کنند
وی ادامه داد: در مورد بانکها نیز به همین صورت است آنها باید تسهیلات را مدیریت کنند نه اینکه فقط کارشان فراهم کردن منابع و پرداخت آن باشد به همین دلیل است که وضعیت تسهیلات ما به مانند چهارراهی است که فاقد چراغ است، همه ماشینها هنگام عبور درهم میشوند و پلیسی هم نیست، نمیدانیم چگونه این گره را باز کنیم، تا چهارراه باز شود، آمبولانس حرکت کند و به مقصد برسد تا وجوه مورد نیاز تولید به آن بازگردانده شود.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد