تاثیر خشکسالی بر تبدیل دریاچه‌ها به کانون گرد‌و‌غبار

ایسنا- گرد‌و‌غبار پدیده‌ای نوظهور نیست و از سالیان گذشته نیز وجود داشته ولی امروزه به دلیل فعالیت‌های انسانی و تغییرات اقلیمی میزان آن تشدید شده است و تاثیرات مخرب بیشتری نیز بر محیط‌زیست می‌گذارد. سال گذشته خشک و کم بارش بود و امسال هم سال سومی است که در شرایط کم‌بارشی قرار داریم و بسیاری از استان‌ها حتی خشکسالی بسیار شدید و استثنایی را تجربه کرده‌اند و چه بسیار در این مناطق کانون‌های گرد‌و‌غبار نیز افزایش یافته است.
احد وظیفه درباره چگونگی خیزش گرد‌وخاک در کشور اظهار کرد: با توجه به داده‌های دو دهه اخیر، بارندگی‌های کمتر از نرمال در کشور موجب خشک شدن سطح برخی دریاچه‌ها و تالاب‌ها شده است، بنابراین در حال حاضر حالا سطحی شور و نمکی و بافتی نرم و فاقد چسبندگی دارند و در معرض فرسایش بادی قرار گرفته‌اند. رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی افزود: با وزش باد در این مناطق، خاک‌های سطح تالاب‌ها که بافت نرمی دارند و به دلیل وجود نمک نیز چسبندگی ندارند در هوا پراکنده می‌شوند و هم در راستای افق و هم در راستای قائم در این مناطق گرد‌و‌خاک ایجاد می‌کنند.
وی با اشاره به بر گرد‌و‌خاک‌های شدید طی سال گذشته ادامه داد: این توده‌های گرد‌و‌خاک در برخی سال‌ها می‌توانند شدید باشند و در برخی سال‌ها نیز شدت بالایی ندارند و این وضعیت چندان قابل پیش‌بینی نیست. شدت گرد‌و‌خاک‌ها به دلیل افزایش گذر سامانه‌های جوی مربوط به دورپیوندها در فصل گرم و خشک و مستعد بودن سطح زمین است. وی افزود: به‌طور مثال اگر باد در جنگل بوزد برگ درختان را تکان می‌دهد ولی در مناطق خشک و کویری گرد‌و‌خاک ایجاد می‌کند. در واقع خشکسالی محیط را برای خیزش گرد‌و‌خاک آماده می‌کند. بادها نیز زمانی که شاخص‌های دورپیوند به خوبی عمل کنند و گذر سامانه‌های جوی از کشور فراوان‌تر شود، می‌وزند و در این صورت شاهد افزایش خیزش گرد‌و‌خاک می‌شویم. تمام مناطقی که بیابانی شدند، زمین‌های کشاورزی که رها شدند، تالاب‌ها و دریاچه‌هایی خشک شده‌اند و با تصاویر ماهواره‌ای سالیان گذشته نیز قابل مقایسه است حالا کانون‌های گرد‌و‌خاک هستند.
رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی ادامه داد: چند دهه گذشته در ایران حدود ۱۳۰ دریاچه و تالاب وجود داشت اما متاسفانه طی سال‌های اخیر به علت تشدید خشکسالی برخی از آنها خشک و به کانون‌های گرد‌و‌غبار تبدیل شده‌اند، چراکه دیگر آبی ندارند که خاک‌شان تثبیت شود و آنهایی که آب دارند نیز وضعیت مطلوبی ندارند.