پایه‌های تعادل جدید روی دوش مردم

«جهان‌صنعت»- شهروندان ایرانی در سال‌های تازه‌سپری‌شده و در زمان ریاست سه رییس‌جمهوری تعادل‌های برپاشده در دهه ۷۰ تا نیمه نخست دهه ۸۰ را شاهد و بردبار و مداراجویانه بودند‌. دقت در هر دوره از برپایی تعادل تازه نشان می‌دهد‌، کسری بودجه دولت به دلیل درآمد ارزی ناکافی بوده و نیز روند فزاینده رژیم تحریم‌ها که به رشد نقدینگی و نیز ارزش کاهنده نرخ تبدیل ریال به دلار منجر شده اصلی‌ترین ناترازی‌ها را پدیدار کرده‌اند. در حالی که رییس دولت و هواداران او در رسانه‌ها با ترفندهای گوناگون کوشش می‌کنند همه بار ناترازی را بر دوش دولت قبل بیندازند و نشان دهند دولت سیزدهم شیر بیشه اقتصادی است، اما داود منظور رییس سازمان برنامه‌وبودجه و یکی از فرماندهان اقتصادی دولت در‌ دیدار با اقتصاددانان بخش‌هایی از حقیقت اقتصاد ایران را به اطلاع رساند. وی در یادآوری مسائل مهم اقتصاد گفت: مساله ناترازی ارزی مهم بوده و دولت در سال قبل تصمیم سختی برای تعدیل نرخ ارز گرفت که بر همه متغیرهای اقتصادی اثر گذاشته است. الان شوک تعدیل ارز به تدریج فروکش می‌کند و به تعادل جدیدی می‌رسیم. رشد اقتصادی در ۱۰ سال گذشته بسیار ناچیز بوده و به‌طور میانگین سالی ۷/۰ درصد بوده است، گرچه از سال ۹۹ وارد دوره رشد شدیم که نرخ رشد ۵/۳ درصد شد و در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ با نفت ۸/۴ درصد و بدون نفت نرخ ۴ و ۵/۴ درصد بوده است، بنابراین این نرخ‌ها رشد خود را خیلی نشان نداده و مردم اثر رشد اقتصادی را حس نمی‌کنند.»
چیزی که این مقام ارشد برنامه‌ریزی اقتصادی کشور با احتیاط بر زبان آورد این است که در دهه ۹۰ با توجه به نرخ رشد متوسط و نیز نرخ رشد جمعیت کشور، بر ابعاد و گستردگی فقر اضافه شده است. به این ترتیب و براساس گفته‌های منظور‌، تعادل‌های جدید در اقتصاد کلان بر دوش شهروندان و مزد و‌ حقوق‌بگیران و نیز کشاورزان و اصناف خرده‌پا استوار شده است. آیا این وضعیت می‌تواند ادامه داشته باشد؟ آیا شهروندانی که در برابر نرخ تورم فزاینده کسری بودجه دولت به دلیل مقاومت ذینفعان قدرتمند‌، روند کاهنده قدرت خرید را به شدت تجربه کرده‌اند می‌توانند باز هم این وضعیت را تاب بیاورند؟ واقعیت تلخ این است که نهادهای مسوول باور دارند می‌توان باز هم هزینه‌های زندگی شهروندان را اضافه کرد و آنها به دلایل گوناگون همچنان بردبار و مداراجو خواهند بود، اما بسیاری از آگاهان باور دارند خانواده‌های ایرانی دیگر توانایی بدتر شدن وضعیت معیشتی را ندارند.