مردم قهرند؛ تجدیدنظر کنید!

گروه سیاسی- ابراهیم رییسی شامگاه دوشنبه را در جمع شماری از سران احزاب و کنشگران سیاسی اصلاح‌طلب، اعتدالی و اصولگرا گذراند؛ نشستی که کمتر از ۲ ماه مانده به برگزاری انتخابات مجلس دوازدهم و خبرگان رهبری به همین بهانه برگزار شد و رییسی هدف از برگزاری آن را «نزدیک کردن نگاه‌ها به یکدیگر» و «هم‌افزایی احزاب و چهره‌های سیاسی، اجتماعی و اثرگذار در تقویت فضای انتخاباتی» عنوان کرد. رییس دولت انقلابی که در بخشی از سخنانش در این نشست فعالیت و حضور موثر سلایق گوناگون سیاسی در کشور را زمینه‌ساز «هم‌افزایی در مسیر پیشبرد کشور» توصیف کرد، گفت: «دولت نه‌تنها از حضور سلایق مختلف در مجلس نگران نیست، بلکه آن را بستری برای شکل‌گیری مجلس قوی می‌داند که می‌تواند تقویت دولت و در نتیجه افزایش قدرت و اقتدار ایران را به دنبال داشته باشد.» این سخنان رییسی که آشکار در واکنش به انتقادهای اخیر نسبت به عملکرد هیات‌های اجرایی وابسته به دولت و ردصلاحیت گسترده کاندیداهای غیراصولگرای انتخابات مجلس دوازدهم توسط این هیات‌ها مطرح شد، عملا چندان تاثیری در نظر و نوع نگاه ناظران سیاسی و حتی حاضران در این نشست نداشت. چه آنکه این ناظران و حاضران در نشست اخیر، طبیعتا بیش از آنکه به شعارها و سخنان رییس دولت انقلابی توجه کنند، به عمل و نحوه برخورد هیات‌های اجرایی وابسته به دولت می‌نگرند و به بیان دیگر، در شرایطی که خروجی کار این هیات‌ها، آشکارا نشان از نگاه بسته دولت انقلابی و تشدید محدودیت در مسیر فعالیت احزاب و جناح‌های سیاسی است، آنچه رییس این دولت می‌گوید و شعارهایی که سر می‌دهند، چندان محل ‌اعتنا نخواهد بود. عجیب آنکه رییسی در بخشی از سخنانش در این نشست، مشخصا به بحث ردصلاحیت گسترده کاندیداها نیز اشاره کرد و ضمن تاکید بر پرهیز از قبیله‌گرایی در فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی گفت: «از نظر دولت همه افراد دارای صلاحیت هستند، مگر اینکه دلیل متقنی بر عدم صلاحیت وجود داشته باشد.» رییس دولت انقلابی که در ادامه سخنانش تاکید کرد: «دشمن به‌دنبال نفی دستاوردهای نظام و توقف پیشرفت کشور است»، خاطرنشان کرد: «همه موظفیم ضمن افتخار به دستاوردهای ۴۴ سال گذشته، برای رفع کاستی‌ها و پیشرفت‌های بیشتر تلاش کنیم.»
در این نشست شماری از چهره‌های سیاسی حاضر نیز به بیان دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات‌شان درباره انتخابات و همچنین برخی از مصائب و مشکلات کشور از‌جمله وضعیت نامساعد و نگران‌کننده معیشتی ملت و اوضاع متلاطم اقتصادی مملکت پرداختند و در عین حال، آن‌طور که برخی از حاضران در این نشست روایت کرده‌اند، ظاهرا در برخی دقایق و لحظات این نشست، حاشیه‌ها و تنش‌هایی نیز به‌وجود آمده است. تنش‌هایی که به‌ویژه وقتی بیش از سایر اوقات نمایان شد که صادق محصولی در قامت دبیرکل کنونی جبهه پایداری به بحث از انتخابات بحث‌انگیز سال ۸۸ پرداخت و با اشاره به مسوولیت خودش در آن مقطع زمانی به‌عنوان وزیر کشور دولت احمدی‌نژاد، سعی در ارائه جزئیاتی از حواشی و حوادث آن انتخابات داشت، اما برخی چهره‌های اصلاح‌طلب حاضر در نشست، به آنچه او در این رابطه مدعی شده بود، اعتراض کرده بودند و گفتند که این ادعاها دور از واقعیت است، اما صادق محصولی و ابراهیم رییسی تنها چهره‌هایی نبودند که در این نشست اظهارنظر کردند. چنانکه بنابر گزارش خبرگزاری‌ها، مجید انصاری، زهره الهیان، مسعود پزشکیان، اسدالله بادامچیان، علی مطهری، مالک شریعتی، مصطفی کواکبیان، حسین الله‌کرم، محمدباقر نوبخت، عبدالحسین روح‌الامینی، علی ربیعی، سید‌نظام‌الدین موسوی، محسن هاشمی، قدرت‌علی حشمتیان، سیدحسین مرعشی، محمدعلی ابطحی، ابوالقاسم جراره، مسعود زریبافان، محمدعلی وکیلی، جواد امام، حمید رسایی، حسین کمالی، محمد ‌هاشمی و غلامعلی حدادعادل به بیان دیدگاه‌ها و نظرات خود پرداختند.
چنانکه اشاره شد با پایان این نشست، شماری از حاضران به بیان روایت‌هایی جداگانه پرداختند و از جمله یکی از نمایندگان اصولگرای مجلس انقلابی که در قامت دبیرکل حزب جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی در این نشست حاضر بود، در رشته‌توئیتی در این رابطه به بیان نکاتی مورد اشاره خود پرداخت. مالک شریعتی‌نیاسر که «بالا رفتن ‎مشارکت در انتخابات را نیازمند دو بال تحقق «رضایت» مردم و تنوع «رقابت» جناح‌ها» خوانده و معتقد است «بین این دو، قطعا رضایت مردم عامل مهم‌تری است»، همچنین نوشته «احساس عدم‌رضایت، با وجود تلاش دولت و مجلس ناشی از باقی ماندن اثر «اختلال شدید اقتصادی دهه ۹۰» است. مانند چهارراهی که به‌دلیل اختلال در چراغ راهنمایی دچار ترافیک سنگین شده و بعد از رفع اختلال، هنوز اکثر رانندگان اثری از حرکت نمی‌بینند؛ گرچه چراغ مدام به‌طور طبیعی سبز و قرمز می‌شود.»
رییس شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی که به‌عنوان نماینده یکی از احزاب اعتدالی نزدیک به جریان اصلاحات در این نشست حاضر بود، با انتقاد نسبت به زمان اندک و ۳ دقیقه‌ای که برای بیان دیدگاه‌ها، به هر یک از میهمانان این نشست اختصاص داده شده بود، گفته: «برگزاری جلسه با فعالان سیاسی باید مداوم باشد، نه اینکه رییس‌جمهوری سالی یک بار با فعالان حزبی دیدار کند، چراکه به نظر می‌رسد این جلسات بیشتر جنبه تشریفاتی دارد، نه کاربردی!» محسن‌ هاشمی‌رفسنجانی که در این رابطه با خبرگزاری تسنیم به گفت‌وگو نشسته، می‌‌گوید: «به نظرم باید، از همه گروه‌ها دعوت کنند و جای هیچ گروهی خالی نباشد و اینکه یک جلسه کامل برای اصلاح‌طلبان باشد و یک جلسه هم برای اصولگرایان، یعنی برای هر گروهی یک جلسه مخصوص برگزار شود.»
همزمان دبیرکل حزب موتلفه اسلامی در توضیحاتی درباره این نشست، با بیان اینکه «تایید صلاحیت داوطلبان انتخابات وظیفه شورای نگهبان است»، به ایسنا گفت: «در جلسه با رییس‌جمهوری تاکید کردم که شورای نگهبان، عدم احراز صلاحیت داوطلبان انتخابات را به مردم واگذار کند.» اسدالله بادامچیان که مدعی شد «هیچ دولتی در دنیا در آستانه انتخابات از رقبا و مخالفان خود دعوت نمی‌کند، اما این جلسه اقتدار نظام و دولت را نشان داد که می‌تواند همه سلایق سیاسی مختلف را دور هم جمع کند و نظرات آنها را بشنود»، به انتقاد گسترده حاضران نسبت به عملکرد شورای نگهبان اشاره کرد و گفت: «برخی دیگر هم نسبت به قانون جدید انتخابات نقد داشتند.» این چهره سیاسی اصولگرا با اشاره به اظهارات برخی دیگر از حاضران در ارتباط با لزوم برخورد قاطع با مفاسد اقتصادی، تحول در اقتصاد و تاثیر مسائل معیشتی بر مشارکت گفت: «اصلاح‌طلبان و اصولگرایان معتقد بودند راه مقابله با تورم افزایش حقوق نیست، بلکه باید بین هزینه و درآمد خانوارها تعادل برقرار شده و درآمد از هزینه بیشتر شود.»
در روایتی دیگر که دبیرکل حزب اسلامی کار در اختیار ایلنا گذاشت، این چهره سیاسی اصلاح‌طلب راهکار برگزاری انتخابات رقابتی را «تغییر روش دولت انقلابی» عنوان کرد و گفت: «در زمینه سیاسی، باید درها باز و سعه‌صدر بیشتری از آنها دیده شود، فضا را برای شرکت همه افراد در انتخابات فراهم کنند و از سوی دیگر با پایین آوردن قیمت‌ها و کمکی که به بخش‌های مختلف اقتصادی می‌کنند، مردم را راغب کنند و به آنها این امید را بدهند در صورتی که در انتخابات شرکت کنند و رای بدهند، اثرگذاری بهتری بر زندگی آینده آنها خواهد داشت.» حسین کمالی که تاکید کرده به‌ دلیل کمبود وقت، فرصت برای صحبت به همه حاضران نرسیده، از انتقاد برخی حاضران نسبت به وضعیت این روزهای دانشگاه‌ها و فشارها و محدودیت‌هایی که پیش‌روی دانشجویان و استادان قرار گرفته، پرده برداشت و گفت: «برخی دیگر دلخوری‌هایی را که مردم از نظر سیاسی و اجتماعی دارند، مطرح کردند.» او که در توضیح آنچه خود در این جلسه مطرح کرده، به بحث «نارضایتی عمومی» اشاره کرد، می‌گوید: «در این جلسه این موضوع را مطرح کردم که وقتی نارضایتی در سطح جامعه وجود داشته باشد، این توقع که مردم در انتخابات مشارکت گسترده داشته باشند، توقع منطقی نیست. الان رغبتی برای شرکت در انتخابات وجود ندارد.» کمالی با بیان اینکه «با شرایطی که وجود دارد و ناامیدی‌ای که در همه‌جا مشهود است، بعید به نظر می‌رسد مشارکت زیاد باشد»، گفت: «برای داشتن مشارکت بالا، دولت باید این تغییرات را در دو بخش سیاست خارجی و سیاست داخلی و همچنین اقتصادی در دستورکار خود قرار دهد.»
با این همه شاید یکی از خواندنی‌ترین روایت‌ها، روایتی بود که از سوی سخنگوی جبهه اصلاحات در اختیار رسانه‌ها قرار گرفت. جواد امام که هدف از برگزاری این نشست و دعوت از فعالان سیاسی را «به انحراف کشیدن افکار عمومی از واقعیت‌های موجود» می‌داند، معتقد است: «این دعوت هیچ اثر و نسبتی با نظرخواهی و گفت‌وگو برای فراهم کردن الزامات و لوازم یک انتخابات آزاد و رقابتی و منصفانه ندارد و بیشتر نمایشی است که برای به انحراف کشیدن افکار عمومی از واقعیت‌های موجود صورت گرفته و دعوت از احزاب و فعالان سیاسی نیز برای موجه جلوه دادن اقدامات صورت گرفته است.» او که تاکید کرده «اگر قرار بود نظرات احزاب و فعالان سیاسی و اجتماعی شنیده شود و به آن عمل کنند، {برگزاری این نشست} حداقل باید قبل از تصویب قانون جدید انتخابات و ضرب‌الاجل پیش‌ثبت‌نام صورت می‌گرفت. به‌جای تجدیدنظر در سیاست‌ها و رویه‌های غلط گذشته آن را به قانون تبدیل نمی‌کردند و فضای مشارکت را مسدودتر نمی‌نمودند.» سخنگوی جبهه اصلاحات که روند پیش‌رو را «ادامه پروژه یکدست‌سازی و همان مسیر انتخابات ۹۸ و ۱۴۰۰» می‌داند و معتقد است این روند، «با وعده‌های خلاف واقع، وضعیت کشور را به این روز انداخته»، می‌نویسد: «وضعیت فلاکت‌بار اقتصادی و معیشتی مردم و زیر سوال رفتن غیرت ایران و ایرانی، خصوصا در سیاست خارجی در ارتباط با طالبان و روسیه بر کسی پوشیده نیست.» او با اشاره به ۲ رکن اساسی انتخابات در نظام جمهوری که عبارتند از «مردم» و «قانون» تاکید کرد: «متاسفلانه امروز هر دو به هیچ انگاشته شده است.» او خطاب به ابراهیم رییسی گفت: «چرا همه بسیج شده‌اند که اعلام کنند همه ‌چیز گل و بلبل است و برخلاف فضای واقعی و موجود اعلام می‌شود تمام سلایق و نمایندگان جریانات سیاسی حضور دارند!» امام در عین حال «راه خروج از این بن‌بست» را «ورود مجلس و ارائه طرح سه‌فوریتی برای باز کردن مسیر و برگزاری انتخابات واقعی و کنار گذاشتن اعمال سلیقه‌های گزینشی و نظارت استصوابی» خواند و گفت: «تشخیص احراز صلاحیت شایستگان برای نمایندگی مردم باید به خودشان سپرده شود.» سخنگوی جبهه اصلاحات با اشاره به «حاشیه‌ای که مجلس را به هم ریخت»، از «صحبت‌های صادق محصولی» به‌عنوان عامل این تنش یاد کرد و نوشت: «ضمنا هنگام ارائه سخنان و گزارش‌های محصولی درخصوص انتخابات سال ۸۸ اینجانب بلندگو را روشن و صحبت‌های ایشان را قطع کرده و چندین‌بار به نشان اعتراض اعدام کردم که دروغ نگو! اینها دروغ است و حتی ساعات پایانی رای‌گیری در تهران را خلاف واقع اعلام می‌کرد و به‌عنوان نماینده آقای موسوی که در فرمانداری حضور داشتم، اعلام کردم که حتی تا روز بعد یک رای و یک صندوق رای نیاوردند.»
این در حالی بود که محمدعلی ابطحی که از دیگر چهره‌های اصلاح‌طلب حاضر در این نشست بود در روایت خود به بحث ردصلاحیت گسترده کاندیداها اشاره کرد و یادآور شد: «وقتی گفت «نظر ما این است که همه تایید شوند، مگر آنان که با دلیل جدی و قانونی نمی‌توانند شرکت کنند»، در حقیقت زیر‌آب عدم احراز صلاحیت را زد.» ابطحی که در یک پست اینستاگرامی در این رابطه توضیح می‌داد، به تنش مورد اشاره جواد امام اشاره کرد و نوشت: «یک بار هم با صحبت‌های آقای محصولی که اصرار داشت بهترین انتخابات ۸۸ بوده و فتنه و از این صحبت‌ها به تشنج کشید. ربیعی جواب تندی به او داد.» با این همه اما او نیز تصریح کرد که قبول کنیم مردم قهرند!