احکام مالیاتی بخش اول لایحه بودجه سال 1404

ادامه از صفحه یک
2- براساس بند«ب» تمامی مراکز درمانی اعم از دولتی، خصوصی، وابسته به ‏نهادهای عمومی، نیروهای مسلح، خیریه‌ها و شرکت‌های دولتی مکلف‌اند 10درصد از حق‌الزحمه یا حق‌العمل گروه پزشکی که به‌موجب دریافت وجه صورت‌حساب‌های ارسالی به بیمه‌ها و یا نقدا از طرف بیمار پرداخت می‌شود، به‌عنوان مالیات علی‌الحساب کسر و به نام فرد مربوطه تا پایان ماه بعد از وصول ‏مبلغ صورت‌حساب، به‌حساب سازمان امور مالیاتی کشور واریز ‏کنند. مالیات علی‌الحساب این بند شامل تمامی پرداخت‌هایی ‏که به‌عنوان درآمد حقوق و کارانه مطابق قوانین بودجه سنواتی ‏پرداخت و مالیات آن کسر می‌شود، نخواهد بود. حکم ماده‏‏(۱۹۹) قانون مالیات‌های مستقیم در اجرای این بند جاری است. ‏وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است فهرست ‏تمامی مراکز موضوع این بند را تا پایان اردیبهشت‌ سال۱۴۰۴ ‏به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید. سازمان امور مالیاتی ‏کشور مکلف به معرفی متخلفان به مراجع ذی‌صلاح می‌باشد.
3- طبق وعده قبلی رییس‌جمهور مبنی بر تسهیلات مالیاتی مشاغل وفق بند«پ» پیشنهادشده به‌منظور تسریع و تسهیل رسیدگی به پرونده‌های مالیاتی، اختیار ‏سازمان امور مالیاتی کشور در تبصره ماده (۱۰۰) قانون ‏مالیات‌های مستقیم درخصوص معافیت مودیان از انجام بخشی ‏از تکالیف قانون مذکور از قبیل نگهداری اسناد و مدارک و ارائه ‏اظهارنامه مالیاتی برای عملکرد سال۱۴۰۳، به حداکثر 150برابر میزان معافیت موضوع ماده(۸۴) قانون مالیات‌های ‏مستقیم افزایش ‌یابد که در چنین حالتی باتوجه به اینکه ‎معافیت موضوع ماده«84» در سال1403 معادل 1440‌میلیون ریال تصویب شده عملا صاحبان مشاغلی که تا 216‌میلیاردریال درآمد فروش دارند می‌توانند با قبول مالیات تشخیصی توسط سامانه مالیاتی از ارائه دفاترقانونی و اظهارنامه مالیاتی معاف خواهندبود.‏ همچنین وفق بند«ف» مهلت مقرر برای تسلیم اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال۱۴۰۳ صاحبان مشاغل حداکثر تا تاریخ ۳۰/۵/۱۴۰۴ تمدید می‌گردد.
4- علاوه براین به موجب بند«‌ث‌« میزان معافیت درآمد مشمول مالیات سالانه مستغلات اشخاص فاقد درآمد موضوع ماده(۵۷) قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی سال ۱۳۸۰ و میزان معافیت درآمد مشمول مالیات سالانه مالیات‌بردرآمد مشاغل موضوع ماده(۱۰۱) قانون مذکور مبلغ 200میلیون تومان تعیین می‌شود. همچنین درآمد سالانه مشمول اشخاص موضوع بند«ل» ماده(۱۳۹) قانون مالیات‌های مستقیم تا معادل دو برابر سقف مالیاتی موضوع ماده«۸۴» قانون مذکور معاف است «‌288میلیون‌تومان» و مازاد بر آن حسب مورد به نرخ قانون مالیات‌های مستقیم مشمول مالیات است. فعالیت‌های انتشاراتی، مطبوعاتی و قرآنی دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دستگاه‌های ذی‌ربط و موسسات رسانه‌ای حسب مورد دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان صدا‌و‌سیمای جمهوری اسلامی ایران از معافیت مندرج در بند«ل» ماده(۱۳۹) قانون مالیات‌های مستقیم برخوردار خواهند بود.
5- ازطرف دیگر همچون سنوات گذشته براساس بند«ت» انواع خودروی سواری و وانت دو اتاق (کابین) دارای شماره ‏انتظامی شخصی در اختیار مالکان اعم از اشخاص حقیقی و ‏حقوقی غیردولتی که قیمت روز خودروی آنها بیش از 5‌‌میلیارد تومان است نسبت به مازاد بر این ‏مبلغ مشمول مالیات سالانه خودرو به نرخ یک‌درصد می‌گردند. مأخذ محاسبه مالیات خودرو موضوع این بند، قیمت روز خودرو ‏بر مبنای ماده(۳۰) قانون مالیات بر ارزش‌‌افزوده می‌باشد که توسط سازمان ‏امور مالیاتی کشور تعیین می‌شود. سازمان مزبور مکلف است ‏مراتب را به نحو مقتضی براساس اطلاعات دریافتی از پلیس ‏راهور به اطلاع اشخاص مشمول برساند. تمامی اشخاص حقیقی ‏و حقوقی غیردولتی مکلف‌اند مالیات سالانه مربوط به خودرو‌های ‏تحت تملک خود و فرزندان کمتر از 18‌سال و محجور تحت ‏تکفل را حداکثر تا پایان آبان سال۱۴۰۴ پرداخت نمایند و در ‏صورت عدم پرداخت مشمول حکم ماده(۱۹۰) قانون ‏مالیات‌های مستقیم می‌باشند. ثبت نقل‌و‌انتقال خودروهایی که ‏به‌موجب این بند برای آنها مالیات وضع گردیده است قبل از ‏پرداخت بدهی مالیاتی مورد انتقال، شامل مالیات بر دارایی، نقل‌‏وانتقال قطعی و اجاره، ممنوع است. متخلفان از حکم این بند در ‏پرداخت مالیات متعلقه مسئولیت تضامنی دارند‎.‎‏
6- از دیگر نکات بند«ح» پیرامون اعمال نرخ دودرهزار مالیات بر بیش از اراضی فاقد اعیانی دارای کاربری مسکونی، اداری و تجاری و واحدهای مسکونی است که بیش از 50‌میلیارد تومان ارزش دارند. این مالیات بر عهده شخصی است که در ابتدای سال۱۴۰۴ مالک املاک فوق بوده است. باید توجه کرد واحدهای مسکونی در حال ساخت، مشمول این مالیات نمی‌باشند. واحدهای مسکونی غیرمجاز تا زمان دریافت پروانه ساخت یا اجرای حکم کمیسیون‌های ماده(۹۹) و (۱۰۰) قانون شهرداری‌ها حسب مورد مشمول جریمه‌ای معادل دو برابر مالیات واحدهای مسکونی مجاز موضوع این بند می‌باشند. پرداخت جریمه مزبور هیچ‌گونه حق مکتسبه‌ای برای دارندگان واحدهای غیرمجاز ایجاد نخواهد نمود. ضمنا تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی مکلف‌اند با رعایت قوانین مالیاتی، مالیات سالانه مربوط به هر یک از زمین‌ها و واحدهای مسکونی تحت تملک خود و فرزندان کمتر از 18‌سال و محجور تحت تکفل را حداکثر تا پایان بهمن‌ سال۱۴۰۴ پرداخت نمایند. ثبت نقل‌وانتقال املاکی که به‌موجب این بند برای آنها مالیات وضع گردیده است، قبل از پرداخت بدهی مالیاتی مورد انتقال شامل مالیات بر دارایی، نقل‌وانتقال قطعی و اجاره ممنوع است. متخلف از حکم این بند در پرداخت مالیات متعلقه مسئولیت تضامنی دارد.
7- نرخ مالیات بر ارزش‌افزوده موضوع ماده(۷) و نرخ مالیات بر ارزش افزوده و جریمه موضوع بند‏‏(ب) ماده (۲۶) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال ۱۴۰۰ به میزان ‏یک ‌واحد درصد به‌عنوان سهم دولت افزایش می‌یابد تا کل نرخ مالیات بر ارزش افزوده برابر (۱۰)واحد درصد گردد و صرف متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان لشگری و کشوری و صندوق بازنشستگی فولاد با نوددرصد واریزی از محل حقوق و فوق‌العاده‌های مشمول کسور دریافتی شاغلین مشابه و همتراز با رعایت قانون برنامه هفتم پیشرفت شود.
8- براساس بند«ت» موضوع تبصره (۷) ماده (۱۰۵) و تبصره ماده (۱۳۱) قانون مالیات‌های مستقیم به بیش از مازاد بر چهل درصد افزایش درآمد نسبت به سال قبل تعلق می‌گیرد و این معافیت ناظر به مواد مذکور صرفاً نسبت به درآمد مشمول مالیات ابرازی برای عملکرد سا‌ل‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ است. بدین معنی که اگر درآمد سال1403 یک شرکت یا یک فعال اقتصادی 1000واحد باشد و درآمد سال 1404 وی 1300یا 1400 واحد گردد نمی‌تواند از این معافیت استفاده کند اما اگر درآمد سال1404 وی 1500 یا بیش از 1400 گردد نرخ مالیات کل درآمد نامبرده به ازای هر 10‌درصد افزایش معادل یک واحد و حداکثر تا 5‌ واحدمالیاتی کاهش می‌یابد. در فرض درآمد 1500‌واحد نرخ مالیات بردرآمد مذکور به نرخ 20 درصد محاسبه خواهدشد. علاوه براین وفق بند«و» در راستای سیاست‌های حمایت از تولید، نرخ مالیات موضوع ماده(۱۰۵) قانون مالیات‌های مستقیم اشخاص حقوقی دارای پروانه بهره‌برداری از وزارتخانه‌های ذی‌ربط در فعالیت‌های تولیدی در سال ۱۴۰۳ که در بازار بورس و فرابورس پذیرفته‌شده‌اند، به میزان نرخ موثر پنج واحد درصد(۵%) کاهش می‌یابد.
9- براساس بند«ز» در سال ۱۴۰۴، مجموع پرداختی یا تخصیصی به کارکنان دولتی و غیردولتی تحت هر عنوان از قبیل حقوق و مزایا (اعم از مزایای مربوط به شغل و یا شاغل)، مقرری یا مزد، حق‌السعی، حق شغل، حق شاغل، رفاهی و انگیزشی، بهره‌وری، فوق‌العاده‌ها، اضافه‌کار، حق‌الزحمه، حق مشاوره، حق حضور در جلسات، پاداش، حق‌التدریس، حق‌التحقیق، حق پژوهش و کارانه اعم از مستمر یا غیرمستمر که ‌‌به‌صورت نقدی و غیرنقدی‏، از یک یا چند منبع، در بخش دولتی و یا ‌غیر‌دولتی، چه از کارفرمای اصلی و یا غیراصلی (موضوع تبصره (۱) ماده (۸۶) قانون مالیات‌های مستقیم) باشد پس از کسر معافیت‌های مصرح در قوانین، به شرح زیر مشمول مالیات‌بردرآمد حقوق است:
سقف معافیت مالیاتی سالانه موضوع ماده (۸۴) قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۶۶ با اصلاحات و الحاقات بعدی در سال ۱۴۰۴ ماهانه 24‌میلیون تومان یا سالانه 288‌میلیون تومان تعیین و مازاد برآن به شرح زیر مشمول مالیات می‌شود نسبت به مازاد مبلغ 288‌میلیون تومان تا 360‌میلیون‌تومان به نرخ 10‌درصد و نسبت به مازاد 360‌میلیون‌تومان تا456میلیون تومان به نرخ 15‌‌- نسبت به مازاد 456 میلیون تومان تا 600میلیون تومان به نرخ 20درصد- نسبت به مازاد 600‌میلیون تومان تا 800میلیون توامان به نرخ 25‌درصد – نسبت به مازاد 800میلیون تومان به نرخ 30‌درصد.
نکته قابل‌توجه آنکه تمامی افرادی که در بخش‌های دولتی و غیردولتی تحت هر عنوان از جمله ساعتی، روزمزد، قراردادی، حق‌التدریس، حق‌التحقیق، حق‌الزحمه، حق نظارت، حق‌التالیف، حق فنی و پاداش شورای حل اختلاف دریافتی دارند، نیز مشمول مالیات حقوق هستند. اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی و آموزشی و قضات دادگستری از شمول این حکم مستثنی و مشمول ماده(۸۵) قانون مالیات‌های مستقیم هستند. ضمناً مالیات قراردادهای پژوهشی مشمول حکم تبصره (۲) ماده(۸۶) قانون مالیات‌های مستقیم الحاقی ۲۷/۴/۱۳۹۶ است. برای تعیین مالیات بر مجموع درآمد یادشده، پرداخت‌کنندگان قبل از هر پرداخت یا تخصیص آن مکلف‌اند فهرستی متضمن نام و نشانی دریافت‌کنندگان و میزان پرداخت یا تخصیص را برای محاسبه و تعیین مالیات متعلق به سامانه سازمان امور مالیاتی کشور ارسال نمایند. از تاریخ اعلام میزان مالیات مربوط به هر کارفرما در سامانه حداکثر تا پایان ماه بعد، پرداخت‌کننده باید نسبت به کسر و پرداخت مالیات اعلامی اقدام نماید. رعایت ترتیبات مذکور، جایگزین تکالیف مقرر در ماده (۸۶) قانون مالیات‌های مستقیم می‌شود. در صورت عدم پرداخت مالیات در موعد مقرر، سازمان امور مالیاتی از طریق عملیات اجرای وصول مالیات نسبت به وصول آن اقدام می‌نماید. درآمد حاصل از عناوین برشمرده‌شده فوق و سایر عناوین که از مصادیق درآمد مواد (۸۲) و (۸۳) قانون مالیات‌های مستقیم نباشند، کماکان و همانند سال‌های گذشته، مشمول مالیات ‌بر درآمد حقوق است. با توچه به آخرین آرای هیات‌عمومی دیوان عدالت اداری شمولیت قسمت اخیرالذکر درمورد مزایای رفاهی- انگیزشی کماکان مورد ابهام می‌باشد؟!
10- براساس بند«ژ» سقف استرداد مالیات و عوارض موضوع کالاهای بند(الف) ماده (۲۶) قانون مالیات بر ارزش‌افزوده به میزان نرخ فروش محصول تولیدی در داخل کشور می‌باشد.
11- براساس بند«س» در راستای اجرای بند«پ» ماده‌(۲۷) قانون برنامه هفتم ‏پیشرفت و به‌منظور هدفمندسازی مشوق‌های مالیاتی، ‏بهره‌مندی از نرخ صفر مالیاتی موضوع بند«ث» ماده(۱۴) ‏قانون تامین مالی تولید و زیرساخت مصوب سال ۱۴۰۲، ‏صرفا برای شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار بورس و فرابورس که دارای رشته فعالیت تولید و خدمات ایرانگردی و جهانگردی و دارای کد در طبقه‌بندی آی‌اس‌آی‌سی (‏ISIC‏)مرکز آمار ایران و ‏پروانه بهره‌برداری در مراجع ذی‌صلاح می‌باشند، امکان‌پذیر است.‏
12- به موجب بند«ع» در سال ۱۴۰۴، نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی به‌استثنای کالاهای اساسی و دارو، ملزومات مصرفی پزشکی، شیرخشک اطفال و مواد اولیه آنها، معادل نرخ ارز مرکز مبادله طلا و ارز در روز اظهار است.
*عضو انجمن حسابداران خبره ایران