کنترل ریسک، مهم‌ترین پارامتر تالار است

بازار سرمایه ایران طی سه سال گذشته با جهش‌های قابل توجهی همراه بود. بهبود مدیریت فرآیندها، ایجاد سازوکارهای جدید، بهبود ابزارها، تلاش برای فرهنگ‌سازی و همسویی سیاستگذاران پولی و بانکی با این بازار می‌تواند از جمله دلایل رشد آن تلقی شود. حبیب رضا حدادی، مدیرعامل سرمایه‌گذاری امید در گفت‌وگو با سنا عنوان کرد: بازار سرمایه در طول سال‏‌های اخیر با تمام فراز و نشیب‌‌هایی که در کلیت اقتصاد کشور به وقوع پیوست، کاملا در مسیر بهبود و ترقی گام برداشت و با توجه به برخی از آمارهای منتشر شده این موضوع به وضوح قابل مشاهده است. وی ادامه داد: بر اساس آمار، مجموع ارزش بازار بورس و فرابورس در سه سال اخیر (از پایان شهریورماه سال ۹۵ تا پایان بهمن‌‏ماه سال ۹۷) بیش از صددرصد افزایش یافته به طوری‌که از رقم ۱۴۱/۴ هزار میلیارد ریال به رقم ۳۶۱/۸ هزار میلیارد ریال رسید. مدیرعامل تامین سرمایه امید با بیان اینکه تامین مالی صورت‏ گرفته از ابتدای آبان‏‌ماه سال ۱۳۹۵ تا پایان بهمن‏‌ماه سال ۹۷ نیز رقمی بالغ ۳۱۶/۲ هزار میلیارد ریال بود، افزود: از این رقم مبلغ ۱۸۳/۱ هزار میلیارد ریال مربوط به انتشار انواع ابزارهای تامین مالی (اوراق بدهی) است و مانده کل اوراق بهادار منتشر شده نیز از رقم ۲۷۵ هزار میلیارد ریال در ابتدای بازه مذکور به رقم ۸۸۴ هزار میلیارد ریال در ابتدای اسفند ۹۷ رسیده است. وی افزود: ذکر این آمار و ارقام به عنوان نمونه، گواهی بر بهبود وضعیت بازار سرمایه طی سال‏‌های اخیر به شمار می‌آید که بی‏‌شک در سایه تدبیر و تلاش مسوولان و فعالان بازار سرمایه محقق شده است و البته با حل برخی مشکلات موجود می‌‏تواند با سرعت بیشتری در ادامه مسیر، به حرکت صعودی خود ادامه دهد. حبیب رضا حدادی با اشاره به اینکه طی سه سال گذشته قیمت سهام شرکت‌ها رشد خیلی خوبی را تجربه کردند، ادامه داد: در طول این مدت، بازار سرمایه متاثر از نوسان نرخ ارز، تغییر نرخ سود بانکی و خروج نقدینگی از بانک‏‌ها و حرکت به سمت سایر بازارهای مالی، تغییر در سطح عمومی قیمت‏‌ها (تورم)، تغییرات ایجاد شده در سایر بازارها، خروج ایالات متحده از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و بازگشت تحریم‌ها و موضوعاتی مانند آن بود. این فعال بورسی افزود: طی سه سال اخیر اقبال به بازار سرمایه از سوی عموم مردم برای سرمایه‏‌گذاری منابع مالی مازاد، بیشتر شد که یکی از شواهد آن افزایش چشمگیر صدور کدهای بورسی برای اشخاص حقیقی بر اساس آمارهای منتشره از سوی شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تسویه وجوه است. علاوه بر این در سال‏‌های اخیر سهم بازار سرمایه از تامین مالی شرکت‏‌ها و سازمان‌های دولتی و شهرداری‌‌ها روندی کاملا افزایشی را تجربه کرده است. وی ادامه داد: بر اساس آمار رسمی منتشرشده از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار مجموع میزان تامین مالی بازار اولیه و ثانویه و همچنین نهادهای مالی در سال‏‌های ۱۳۹۴، ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ بالغ بر ۲۶۸/۳ هزار میلیارد ریال و در ۱۰ ماهه سال ۹۷، رقمی در حدود ۵۹۶ هزار میلیارد ریال بود. به نظر می‌رسد این رشد در صورت برطرف شدن برخی موانع و کاستی‏‌ها در قوانین و مقررات بازار سرمایه، معرفی ابزارهای نوین مالی و بهبود فرآیند‌های انتشار ابزارهای مالی موجود و عمق‏‌بخشی به بازار آنها، با شتاب بیشتری نسبت به گذشته به حرکت خود ادامه دهد. وی در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه ورود ابزارهای جدید به بازار سرمایه همچون آتی سهام یا ابزاری مانند وارانت چگونه می‏تواند در افزایش عمق‏‌بخشی به این بازار موثر باشد؟ و وجود این ابزارها در بازار سرمایه چه مزایایی دارد؟ گفت: تامین نیازهای سرمایه‌‌گذاری و پاسخگویی مناسب به سلایق و ریسک‌‌پذیری فعالان بازار سرمایه اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی، همواره یکی از اصلی‏‌ترین دغدغه‌های مسوولان امر و اندیشمندان حوزه بازار سرمایه بوده است. حدادی افزود: در همین راستا، در سال‏‌های اخیر انواع مختلفی از ابزارهای مالی برای تامین نظر حداکثری این دو قشر از بازیگران بازار معرفی و راه‌اندازی شده است. بخشی از ابزارهای مالی که در این سال‏‌ها به سرعت در حال یافتن جایگاه واقعی خود در بازار سرمایه هستند، انواع مختلف ابزارهای مشتقه بر اساس دارایی‏‌های پایه گوناگون است که از جمله مهمترین آنها، که هم‌اکنون در بازار سرمایه استفاده می‌شود، می‌توان به قرارداد‌های آتی و اختیار معامله ورقه بهادار و سبد سهام اشاره کرد. مدیرعامل تامین سرمایه امید ادامه داد: هر چند استفاده از انواع ابزارهای مشتقه از جمله قراردادهای آتی بر پایه دارایی‌های فیزیکی از جمله سکه طلا و انواع محصولات کشاورزی، چند سالی است که در بازار سرمایه مورد استفاده قرار می‏گیرد، اما راه‏ اندازی قرارداد آتی سهام و سبد سهام و وارانت، موضوعات جدیدی هستند که به تازگی مورد بحث محافل تخصصی مختلف در بازار سرمایه قرار گرفت و ان‌شاءالله به زودی شاهد رونق این ابزارها، همچون ابزارهای معرفی شده قبلی خواهیم بود. وی به مزیت‌های این ابزارها نیز اشاره کرد و افزود: این ابزارها همچون بسیاری از ابزارهای موجود در بازار، می‌توانند در جذب هرچه بیشتر سرمایه‌‏گذاران موثر باشند؛ چه آن‏که طراحی و استفاده از آنها از سویی در تلاش برای پاسخگویی به نیازهای عده‏‌ای از فعالان و علاقه‏‌مندان به سرمایه‏‌گذاری در بازار سرمایه است و از سوی دیگر، مانند سایر ابزارهای مشتقه می‌تواند در پوشش ریسک سرمایه‏‌گذاران مورد استفاده قرار گیرد.حدادی ادامه داد: ضمن آن‏که می‌‏توان با شرط داشتن مهارت کافی در استفاده از این ابزارها، از اهرم موجود در این‏گونه ابزارها در راستای حداکثر کردن سود سرمایه‌‏گذاری با حداقل سرمایه بهره جست. کاهش هزینه‌های معاملاتی و کارمزد معاملاتی نسبت به معاملات بازار سهام و نقدشوندگی بیشتر ابزارهای مشتقه به دلیل نیاز به سرمایه کمتر و امکان تعدیل ریسک در مقایسه با بازار سهام از سایر مزایای این‏گونه ابزارها در بازار سرمایه است.