احتمال وقوع فاجعه دروازه قرآن شیراز در اتوبان امام علی

ایلنا- محمد سالاری، رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران اظهار کرد: موضوع سیلاب که به صورت فراگیر و گسترده همه جامعه ایرانی را درگیر کرد، می‌تواند نقطه عطفی در تغییر نگاه و باور عمومی تصمیم‌‌گیران و تصمیم‌سازان مدیریت شهری و دولت باشد. برخی از تصمیم‌گیری‌هایی که در اقصی نقاط کشور گرفته شده، پیوست‌های مطالعاتی در آنها به طور کامل انجام نشده و موجب بروز برخی مخاطرات و حوادث غیرطبیعی شده است.
وی افزود: در گلستان شهر آق‌قلا در محدوده‌ای از اراضی که مثل یک کاسه گود بوده، جانمایی شده است. مشخص بود که وقتی بارندگی زیاد شود، در چنین منطقه‌ای آب جمع و منجر به سیلاب می‌شود. مسوولانی که در آن مقطع زمانی محدوده آق‌قلا را برای شهر انتخاب کرده‌اند و ادارات فنی و کارشناسی که مسوولیت بررسی مطالعات فنی و امکان‌سنجی جانمایی شهر را بر‌عهده دارند، باید مواخذه شوند.
سالاری با اشاره به سیل پلدختر گفت: این شهر در جایی احداث شده که در سابقه تاریخی مسیر سیلاب بوده است. مشاهده کردیم که بسیاری از زیرساخت‌های پلدختر در استان لرستان در اثر سیل از بین رفت. درست است که وقتی سیل می‌آید حتی در کشورهای توسعه‌یافته دنیا بعضا خساراتی وارد می‌شود، اما این حجم از خسارت که همه زیرساخت‌ها و شبکه‌های بزرگراهی و عبور و مرور آسیب ببینند و از بین بروند نشان می‌دهد، ما در فرآیند تصمیم‌گیری‌هایمان دچار مشکل هستیم.
سالاری در ادامه بیان کرد: در اتوبان امام علی (ع)، اتوبان پایین‌تر از کد ارتفاعی مناطق مجاور گودبرداری شده و با حفاری و خاک‌برداری در لایه‌های پایینی خاک ایجاد شده است. از آنجا که نوع توپوگرافی و اقلیم تهران به نوعی است که در کوهپایه قرار گرفته و آب‌ها مسیر شمالی- جنوبی را طی می‌کنند و رود دره‌ها و رودخانه‌های ما شمالی- جنوبی بوده‌اند و در اتوبان امام علی آثاری از این رودخانه‌ها بوده است، به نظر می‌رسد اگر یک سیلاب شدید اتفاق بیفتد، این احتمال وجود دارد که مثل دروازه قرآن شیراز فاجعه به بار آورد. در دروازه قرآن ما در یک بازه زمانی بسیار کوتاه‌مدت شاهد از دست دادن جان تعداد قابل توجهی از هموطنان‌مان بودیم و همان اتفاق در اتوبان امام علی هم می‌تواند رخ دهد. حجم آب می‌تواند، روی هم جمع شود و ماشین‌ها را با سرنشین‌هایشان به سمت جنوب ببرد. همین اتفاق در بعضی دیگر از اتوبان‌های شمالی- جنوبی هم می‌تواند رخ دهد.
وی تاکید کرد: البته در دنیا این‌گونه نیست که در چنین مسیرهایی اصلا اتوبان نسازند. در کشورهای توسعه‌یافته این مسائل را پیش‌بینی می‌کنند. یعنی با توجه به اینکه در تاریخ اقلیمی و آب و هوایی شهر تهران سیل‌های شمالی- جنوبی وجود داشته و اکنون مسیری را با بتن درست کرده‌ایم که به هیچ عنوان نمی‌توان جای آن را تغییر داد، باید به این موضوع فکر شود که اگر خطر سیل باشد چه باید کرد.
سالاری با تاکید بر اینکه در خصوص اتوبان امام علی پیوست‌های مطالعاتی به صورت کامل وجود ندارد، اظهار کرد: شاید برای سیلاب‌های عادی این اتوبان جوابگو باشد، اما در سیلاب‌های بسیار شدید قطعا دچار مشکل می‌شود.
وی افزود: اتوبان‌های تهران که غالبا شرقی- غربی هستند، همه از روی رود دره‌های شمالی-جنوبی عبور کرده‌اند. سازمان زمین‌شناسی کشور در همین صحن علنی شورای شهر بر اساس مطالعات جامعی که انجام داده بود هم موضوع اتوبان امام علی را مطرح کرد و هم به این مبحث اشاره کرد که تونل‌هایی که برای انتقال آب از شمال به جنوب ذیل اتوبان‌های تهران تعبیه شده‌اند، غالبا پاسخگوی دبی سیلاب‌های شدید نخواهند بود. این امر باعث می‌شود اتوبان‌ها از بین بروند و در موقعیت بحران که نیاز است، نهادهای امدادرسانی وضعیت را مدیریت کنند به دلیل وجود این اتوبان‌ها دچار مشکل جدی می‌شوند.