بازار سرمایه بر سر دوراهی

امین بیگانی*
بازار سرمایه طی هفته گذشته بالاترین سقف قبلی خود را شکست و با ثبت رکورد‌های جدید و با رشد ۵۹۳۳ واحدی روی ۱۹۹۹۱۱ واحد بسته شد. طبق پیش‌بینی نوشته دوهفته گذشته شاخص وارد کانال ۲۰۰ هزار شد و بعد از رویت عدد ۲۰۲۶۷۹ وارد فاز اصلاح شد‌ که روز آخر کاری هفته گذشته را دچار التهاب منفی کرد، منفی‌هایی که خریداران خودش را داشت به طوری که نیمه پایانی بازار روز چهارشنبه خریدارها با قیمت‌هایی بالاتر از نیمه اول خرید خود را انجام می‌دادند. (در این مورد در ادامه مطلب خواهم نوشت). شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱۲۸۵ واحدی توانست عدد ۳۹۴۶۲ واحد را ثبت کند.ارزش معاملات با ورود نقدینگی‌های جدید رشد مناسبی را نشان داد و میانگین آن به بالای ۲۲۰۰ میلیارد تومان در روز رسید. با بازگشایی بانک تجارت شاهد ورود نقدینگی شدیدی به این سهم بودیم که البته با فروش‌های بی‌محابای حقوقی‌ها مواجه شد و پول‌های سنگینی را در دل خودش فریز کرد. به همین دلیل ارزش معاملات گروه بانکی در صدر قرار گرفت. گروه‌های شیمیایی، فلزات و خودرو رتبه‌های بعدی را داشتند و البته رشد ارزش معاملات در گروه کانه‌های فلزی در‌خور توجه بود که دلیل آن را می‌توان در افزایش قیمت سنگ‌آهن جست‌وجو کرد که هفته گذشته کامل به آن و دلایلش پرداخته شد. ورود نقدینگی جدید و بالا رفتن ارزش معاملات به صورت پله‌ای (و نه یک‌دفعه) نشانه مثبتی از ورود پول هوشمند با زمینه اعتماد‌سازی است که می‌تواند ادامه‌دار باشد.در این هفته سه سهم سیلام، خکرمان و ولراز به ترتیب حدودا با ۵۶، ۳۶ و ۳۴ درصد بیشترین رشد و سه سهم دماوند، زشگزا و قهکمت به ترتیب حدودا با ۱۸،۱۷ و ۱۷ درصد بیشترین کاهش را در قیمت پایانی تجربه کردند.هیجانات منفی در روز آخر کاری هفته اما رنگ و بوی خوبی داشت. اصلاح مقطعی قیمت‌ها برای ادامه یک حرکت صعودی همیشه لازم است. دست به دست شدن سهم‌ها در نقطه‌های مختلف و شناسایی سود توسط عده‌ای از سهامداران لازمه ادامه یک حرکت صعودی بدون ساخت حباب است. در این مواقع سرمایه‌گذاران عزیز حتما پارامترهای خود را به روز‌رسانی و دلایل خود را به دور از هیجانات بازار و رسانه‌ها و افراد مختلف برای خرید یا نگهداری سهم مرور کنند.
شخصا پارامترهای مورد بررسی هفتگی را که طی ماه‌های گذشته و در منفی‌های بازار همین‌جا عنوان کردم، به صورت هفتگی برای خود به روز می‌کنم. برای مثال بحث ارزش معاملات که در یک روند صعودی باید به صورت پله‌ای افزایش یابد که این مهم در این روند اتفاق افتاد و به بالای دو هزار میلیارد تومان در روز رسید. توجه کنید که در چند ماه گذشته بازار سرمایه روزهایی را گذراند که ارزش معاملات حتی به ۵۰۰ میلیارد تومان هم نمی‌رسید. از لحاظ بنیادی نیز گزارش‌های فصلی اکثر شرکت‌های بنیادی و صادرات‌محور که اکثرا ۱۲ ماهه ۹۷ است تا الان مثبت بوده و با توجه به گزارش‌های فروش اسفند ۹۷ می‌تواند روند مثبت خود را حفظ کند، رشد قیمت‌های جهانی به صورت آرام و با تثبیت پله‌ای می‌تواند ادامه‌دار باشد، نزدیک‌تر شدن به فصل مجامع شرکت‌ها و احتمال پرداخت سود مناسب در مجامع، خود عاملی مثبت برای تحریک تقاضا در سهم‌های با dps (پرداخت سود نقدی) بالا‌ست. با شروع به کار بازار متشکل ارزی، نرخ خرید و فروش شرکت‌های صادرات‌محور به سمت واقعی‌تر و نزدیک‌تر شدن به بازار اصلی پیش می‌رود که این مورد هم باز می‌تواند به افزایش سود‌آوری شرکت‌های صادرات‌محور منجر شود. از منظر تکنیکال اما شاخص کل با گذر از سقف خود در محدوده ۱۹۷ هزار وضعیت مناسب صعودی خود را حفظ کرده و از نظر تکنیکال کارها منفی‌های برگشتی به این محدوده می‌تواند پولبک کوتاه برای ادامه روند صعودی منظور شود. در تایم هفتگی نیز شاخص کل با کندل‌های مثبت بالا آمده و هنوز نشانه‌ای از برگشت روند دیده نشده است. پس اکثر پارامترها، نوید روزهای بهتر را در میان‌مدت می‌دهند اما در مورد هفته پیش رو و در کوتاه‌مدت در ادامه خواهم نوشت. نفت برنت اما طی هفته گذشته نوسانات کمی را تجربه کرد و در محدوده ۷۲ -۷۱ دلار بازی کرد. این قیمت‌ها برای نفت محدوده‌ای تراکمی از مقاومت‌هاست که تا محدوده ۷۶-۷۵ دلار کشیده شده است. ادامه تنش‌ها در لیبی، تحریم نفتی ونزوئلا و ایران توسط آمریکا و پایبندی اوپک و نوپک در کاهش سطح تولید از خبرهای فاندی ادامه دار در بازار نفت است که می‌تواند قیمت‌ها را دستخوش تغییر کند. حمایت‌های قیمتی نفت برنت به ترتیب ۷۰ و ۶۷ دلار است. فایننشال‌تایمز گزارش داد که بر‌اساس تصاویر ماهواره‌ای و سینگال نفت‌کش‌ها، صادرات نفت ایران در ماه مارس ۹/۱ میلیون بشکه در روز بوده که ۴/۱ میلیون بشکه نفت خام و ۵۰۰ هزار بشکه میعانات گازی بوده است. بحران بیکاری و مشکلات اقتصادی در خاور‌میانه به نظر فقط سهم ایران نشده است. بر‌اساس پیش‌بینی بلومبرگ و رصد دیتاهای جهانی کاهش ارزش لیر ترکیه وارد فاز بحرانی شده است. افزایش نرخ بیکاری در این کشور به نزدیک ۱۵ درصد، خبر بدی برای سرمایه‌گذاران در این کشور است. شاخص فلاکت (جمع بیکاری و تورم) در این کشور به عدد ۳۰ رسیده است. البته عربستان هم با همه ثروتی که از منابع مختلف دارد جزو ده کشور اول این لیست قرار گرفته و عدد نزدیک ۱۵ را تجربه می‌کند. به نظر به خاطر نبودن دیتای دقیقی از اقتصاد ایران، جای اسم کشورمان در این لیست خالی است. بحران در کشورهای همسایه می‌تواند هم فرصت و هم تهدید برای حوزه سرمایه‌گذاری باشد. طی یک‌سال گذشته تعداد کد‌های صادر شده برای سهامدار خارجی با رشدی نزدیک به ۲۰ درصدی به ۱۲۹۰ کد رسید. دوستان توجه کنند که اگر بازار سرمایه ایران را موجودی زنده قلمداد کنیم هنوز در دوران اولیه بلوغ خود به سر می‌برد و جای کار و رشد در دهه پیش رو را دارد. برای مثال در بحث ارزش جایگزینی یک مورد پتروشیمی تولید پی‌وی‌سی را در نظر بگیرید که برای ساخت آن طی چهار سال نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار هزینه انجام شده است و اگر با دلار ده هزار تومانی هم بخواهیم ساخت این پتروشیمی را (بدون در نظر گرفتن چهار سال زمان) انجام دهیم به مبلغی برابر با پنج هزار میلیارد تومان می‌رسیم، در حالی که ارزش بازار همین شرکت در بازار سرمایه زیر هزار میلیارد تومان است، یعنی یک‌پنجم ارزش واقعی که می‌تواند داشته باشد. پس اگر نگاهی چند ساله به بازار سرمایه با دید سرمایه‌گذاری داشته باشید می‌توانید با توجه به همه مسائل گفته شده و البته افزایش فرهنگ سهامداری و افزایش ارتباطات، امید به بازدهی مناسبی از این محل داشته باشید. آزاد‌سازی نرخ اوره از مهمترین اخبار آخر هفته بود که منتشر شد، با انتشار شفاف‌سازی شرکت پتروشیمی پردیس مشخص شد که نرخ اوره داخلی از قیمت ۶۱۲ به ۱۷۰۰ تومان افزایش یافته است که این مهم تاثیر چشمگیری بر رشد سود‌آوری شرکت‌های تولید اوره خواهد گذاشت. قیمت سنگ‌آهن طی هفته گذشته بعد از آنکه محدوده ۹۶ دلار را (که بالاترین عدد پنج سال گذشته است) دید، وارد اصلاحی آرام شد، البته تحلیلگران در میان‌مدت روندی صعودی برای سنگ‌آهن متصور هستند. در هفته پیش رو اما دو سناریو برای کوتاه‌مدت بازار امکا‌پذیر است؛ سناریوی اول که خوشبینانه است و منفی چهارشنبه را پولبک به مقاومت شکسته شده تبیین می‌کند و انتظار دارد شاخص و بازار از اوایل هفته آینده روند صعودی خودش را ادامه دهد، سناریوی دوم کمی بدبینانه به قضیه نگاه می‌کند و انتظار دارد بازار کمی دست به دست شود و اصلاحات جزئی ادامه داشته باشد و از آخر هفته شاخص به روند صعودی برگردد. پس در هر دو سناریو احتمال ادامه روند صعودی شاخص با توجه به پارامترهای گفته شده در اول گزارش در میان‌مدت بالاست. با منفی چهارشنبه زهر فروشنده گرفته شد و برگشت قیمتی در تایم پایانی بازار ترس را از دل تریدرها و سهامدارها دور کرد. با شفاف‌تر شدن قوانین و معاملات بازار متشکل ارزی که انتظار می‌رود به واقعی‌تر شدن قیمت ارز برای شرکت‌های صادر‌کننده منجر شود، می‌توان به رشد سود‌آوری در این شرکت‌ها امیدوار ماند.
*تحلیلگر بازار سرمایه