13 - 11 - 2019
مسکو شاهراه اقتصادی پیونگ یانگ
گروه جهان- با سخت‌تر شدن رابطه آمریکا با کره‌شمالی، روسیه تمرکز خود را بر شبه‌جزیره کره افزایش داده و آماده است تا روابط خود را با همسایه جدا افتاده قوی‌تر کند. آمریکا قصد دارد فشار را بر کره‌شمالی در مورد برنامه تسلیحات اتمی افزایش دهد و روسیه منتظر است تا از این درگیری‌ها منفعت کسب کند. تعمیق روابط کرملین و دخالت در کره‌شمالی می‌تواند برای آنها ابزاری دیگر برای رویارویی گسترده‌تر با غرب فراهم کند. روسیه نمی‌تواند تماما جای آمریکا را بگیرد، اما قادر است اعمال فشار بر کره‌شمالی را محدود کند.
کیم جونگ اون، رهبر کره‌شمالی بامداد دیروز با قطار شخصی خود برای دیدار با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه عازم این کشور شد. پیش از این یک مقام ارشد کرملین گفته بود رهبر کره‌شمالی در شهر بندری ولادی‌وستوک با پوتین دیدار و درباره مناقشات پیرامون برنامه هسته‌ای پیونگ‌یانگ گفت‌وگو می‌کند. سفر کیم‌جونگ‌اون به روسیه با توجه به ناکامی مذاکرات اخیر با دونالد ترامپ رییس‌جمهوری آمریکا و بدبینی پیونگ‌یانگ به بهبود روند مذاکره با واشنگتن، در برهه‌ای حساس اتفاق می‌افتد.
آمریکا و اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد از زمان اولین آزمایش اتمی کره‌شمالی در سال ۲۰۰۶ میلادی، چندین دور تحریم علیه کره‌شمالی وضع کرده‌اند. کره‌شمالی با وجود این تحریم‌ها بر تقویت توانایی نظامی خود برای مقابله با تهدید حضور نیروهای آمریکایی در منطقه تاکید کرده است. کره‌شمالی می‌گوید تا زمانی که آمریکا به سیاست خصمانه خود برای براندازی نظام حاکم در پیونگ‌یانگ پایان ندهد از برنامه موشکی و هسته‌ای خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.
جزئیات اندکی درباره این نشست منتشر شده، اما این دیدار که اولین نشست سران دو کشور از هشت سال پیش تاکنون و زمان دیدار میان کیم جونگ ایل، رهبر سابق کره‌شمالی و دیمیتری مدودف، نخست‌وزیر روسیه است، کمتر از دو ماه از نشست ناموفق دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا و کیم‌جونگ‌اون در‌هانوی ویتنام برگزار می‌شود.
کره‌شمالی هفته گذشته در یک حمله تند خواستار حذف مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا از مذاکرات هسته‌ای میان واشنگتن و پیونگ‌یانگ شد. روابط میان مسکو و پیونگ‌یانگ به دهه‌ها پیش برمی‌گردد و پس از سال‌ها رهبر فعلی کره‌شمالی به دنبال احیای روابط دیرینه میان دو کشور است.
پیش از این مسکو بار‌ها خواستار لغو تحریم‌های بین‌المللی علیه پیونگ‌یانگ شده و در عین حال آمریکا، روسیه را متهم به تلاش برای کمک به پیونگ‌یانگ برای دور زدن تحریم‌ها می‌کند. هر چند تمامی این اتهامات از سوی مسکو رد شده است. یوری اوشاکف، مشاور کرملین گفته که نشست امروز بر برنامه اتمی کره‌شمالی تمرکز دارد، او گفت: روسیه به دنبال تحکیم روابط مثبت پس از دیدار دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا و کیم جونگ اون، رهبری کره‌شمالی است.
او گفت که کرملین تلاش می‌کند تا به ایجاد پیش‌شرط‌ها و یک جو قابل قبول برای دستیابی به توافقات جامع در مورد مشکل شبه‌جزیره کره کمک کند. این مقام مسوول روس همچنین به نقشه راه چین و روسیه اشاره کرد که رویکردی گام به گام برای حل بن‌بست اتمی است و خواستار تسهیل در تحریم‌ها و تضمین‌های امنیتی برای پیونگ‌یانگ شده است.
اوشاکف همچنین گفت که توقف آزمایش‌های اتمی از سوی کره‌شمالی و رزمایش‌های مشترک نظامی بین آمریکا و کره‌جنوبی به کاهش تنش و ایجاد شرایطی برای پیشرفت‌های بعدی کمک می‌کند. او ادامه داد، دستور کار دیدار میان پوتین و کیم‌جونگ‌اون شامل همکاری دو‌جانبه نیز می‌شود. تجارت روسیه با کره‌شمالی در سال گذشته میلادی ۳۴ میلیون دلار بود. برخی از کارشناسان می‌گویند که کیم‌جونگ‌اون شاید تلاش کند تا روابطش با روسیه و چین را همزمان با ناامیدی در فقدان اقدامی از سوی آمریکا تقویت کند.
گفتنی است رهبر کره‌شمالی با ابراز خشنودی از سفر به روسیه گفت: خوشحالم که به روسیه سفر کرده‌ام. الکساندر کوزلوف، وزیر خاور دور و شمالگان روسیه، در دیدار با کیم ابراز امیدواری کرد که این سفر خاطره‌ای دلگرم‌کننده در ذهن او داشته باشد. فرماندار پریمورسکی گفت: کیم جونگ‌اون گفت که این آخرین سفر او به روسیه نخواهد بود. او گفت که این نخستین گام است.
پیام واشنگتن
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در بیانیه‌ای از تداوم گفت‌وگو با روسیه پیرامون تلاش‌ها برای عاری‌سازی شبه‌جزیره کره از تسلیحات هسته‌ای خبر داد. در این بیانیه می‌خوانیم: از گزارش‌ها (پیرامون سفر کیم‌جونگ‌اون رهبر کره‌شمالی به روسیه) آگاه هستیم. آمریکا و جامعه بین‌الملل در قبال هدف مشابهی مبنی بر خلع سلاح نهایی، کامل و قابل راستی‌آزمایی کره‌شمالی متعهد است. رییس کیم هم مطابق با انتظار جامعه جهانی، متعهد به عاری‌سازی (شبه‌جزیره کره از تسلیحات هسته‌ای) است. این بیانیه می‌افزاید: ایگور مورگولف، معاون وزیر خارجه روسیه و استفان بیگون، نماینده ویژه آمریکا در امور کره‌شمالی به گفت‌وگوها برای پر کردن خلأ‌های موجود در راه پیش‌رو ادامه می‌دهند.
روسیه به دنبال فرصت در کره‌شمالی
اتحاد جماهیر شوروی یک شریک اقتصادی کلیدی برای کره‌شمالی در دوران جنگ سرد بود و نیمی از تجارت خارجی کره‌شمالی در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ را به خود اختصاص داده بود. علاوه بر این در دوران اتحاد جماهیر شوروی کالا، اعتبارات و کمک‌های فنی به کره‌شمالی ارائه می‌شد. با پروژه‌های مشترک بین دو کشور، ۷۰ درصد از برق، ۵۰ درصد از کود شیمیایی و ۴۰ درصد از فلزات آهنی مورد استفاده در اقتصاد کره‌شمالی تامین می‌شد. کره‌شمالی به عنوان بخشی از پرداخت بدهی‌های خود زندانیان پیونگ‌یانگ را برای کار به سیبری ارسال می‌کرد.پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، تجارت میان روسیه و کره‌شمالی فروریخت و همه پروژه‌های مشترک متوقف شد. در دهه ۹۰ میلادی با فرورفتن مسکو در طوفانی از مسائل اقتصادی و مالی، سیل جریان تجارت و اعتباراتی که از شوروی به سمت کره‌شمالی جاری بود خشک شد. ۲۵ سال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، سهم روسیه از تجارت خارجی کره‌شمالی به یک درصد کاهش یافت.
بزرگترین پروژه روسیه در کره‌شمالی، ایجاد زیرساخت‌های حمل‌و‌نقل در دو طرف مرز دو کشور برای افزایش تجارت در آینده است. در سال ۲۰۱۳، روسیه تنها خط راه‌آهن مستقیم برای اتصال دو کشور را با اضافه کردن پل‌ها، تونل‌ها و تجهیزات مدرن تکمیل کرد. به دلیل نبود هیچ جاده‌ای مرزی بین دو کشور کار ارتقای خط راه‌آهن و ایجاد ترمینال حمل‌و‌نقل دریایی در بندر راجین کره‌شمالی در سال ۲۰۱۴ شتاب گرفت. شرکت‌های روسی با بهبود پرشتاب بندر، توانستند در سال ۲۰۱۴، معادل ۱۰۰هزار تن زغال‌سنگ را از روسیه به کره‌شمالی حمل کنند. در سال ۲۰۱۵، خط راه‌آهن روسیه به کره‌شمالی ۵/۱ میلیون تن زغال‌سنگ را تزانزیت کرد. گفتنی است تجارت روسیه با کره‌شمالی در ۲۰۱۸ میلادی ۳۴ میلیون دلار بود.
حقایقی از اقتصاد کره‌شمالی
یکی از هدف‌های رهبر کره‌شمالی برای مذاکره با کشورهای دیگر، تسهیل و توسعه تجارت خارجی و سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور است. همزمان با تمایل کره‌شمالی برای بازنگری در سیاست خارجی خود، تجارت خارجی این کشور نتایج مثبتی را دریافت نکرده است، به طوری که صادرات این کشور که تا سال‌های اخیر در حدود ۳ میلیارد دلار در نوسان بود، با کاهش ۹۰ درصدی در سال ۲۰۱۸ به ۲۹۳ میلیون دلار رسیده است.
کره‌شمالی کشوری مرموز با ۲۵ میلیون نفر جمعیت است که یکی از بسته‌ترین نظام‌های اقتصادی جهان را دارد. به نوشته سی ان بی سی، به دلیل کنترل شدید اقتصاد توسط دولت و محدود بودن آمارهای منتشر شده اقتصادی، اطلاعات کمی از وضعیت اقتصادی این کشور در دست است. با این حال اطلاعات اندک موجود موجب شگفتی است، گفتنی است:
۱- طبق شاخص جهانی گرسنگی، تا پایان سال ۲۰۱۸ حدود ۴/۴۳ درصد از جمعیت این کشور دچار سوءتغذیه بوده‌اند. طی قحطی دهه ۱۹۹۰ این کشور حدود دو میلیون انسان جان خود را از دست دادند.
۲- کره‌شمالی دارای ذخایر معدنی دست نخورده فراوانی است به گونه‌ای که تخمین زده می‌شود این کشور بیش از ۲۰۰ عنصر معدنی مختلف به ارزش حدود ۱۰ تریلیون دلار دارد. آهن، طلا، روی، مس و گرافیت از جمله مهمترین این ذخایر هستند.
۳- در کره‌شمالی دو نظام اقتصادی وجود دارد؛ بازار دولتی و بازار سیاه و به همین دلیل برای هر چیز دو قیمت به چشم می‌خورد. همچنین کارگرانی که در مراکز خارجی کار می‌کنند تا ۱۰۰ برابر کارگرانی که در مراکز داخلی کار می‌کنند دستمزد دریافت می‌کنند.
۴- هکرهای کره‌شمالی دارای فعالیت گسترده‌ای در سطح جهان هستند به گونه‌ای که طبق گزارش شورای امنیت سازمان ملل، بیش از ۶۷۰ میلیون دلار پول یا ارز مجازی توسط هکرهای این کشور دزدیده شده است.
۵- برخی از خبرگزاری‌ها مدعی شده‌اند دولت کره‌شمالی در حوزه جعل دلار فعال است و از این طریق سالانه ۵۰ میلیون دلار درآمد کسب می‌کند.
۶- متوسط درآمد شاغلین این کشور معادل ۲۰۰۰ دلار در سال است که یکی از پایین‌ترین درآمدها در سطح جهان محسوب می‌شود.
از طرفی انستیتو لاوی در استرالیا، در شاخص قدرت ۲۵ کشور آسیایی، کره‌شمالی را در مرتبه هفدهم قرار داده است. این شاخص، ارزیابی دقیقی است از تقسیم منطقه‌ای قدرت با توجه به معیارهایی از جمله قدرت نظامی و اقتصادی و نفوذ فرهنگی.
سلطه روانی
کره‌شمالی برای تولید بلاوقفه تجهیزات جنگی، هزینه سنگینی می‌پردازد. در آمریکا دفتر کنترل تسلیحات، تایید و نظارت، تخمین زده که نزدیک به ۲۴ درصد تولید ناخالص داخلی کره‌شمالی صرف هزینه‌های نظامی می‌شود. تحمل این هزینه سنگین نظامی با القای این تصور به مردم که فقر مزمن آنها نتیجه اقدامات متجاوزین خارجی است، امکان‌پذیر شده است. در نتیجه یک چنین عملکردی، کره‌شمالی در سایر زمینه‌ها همچنان در سطح بسیار پایینی باقی مانده است.
منابع اقتصادی
در مقایسه با کشورهای پرتحرک دنیا که سریعا در حال رشد است، کره‌شمالی یک کشور عقب‌مانده است. اگر قیمت‌های محلی را در نظر بگیریم، اقتصاد کره‌شمالی تقریبا به اندازه لائوس است که یکی از فقیرترین کشورهای جنوب شرق آسیاست و جمعیتش تنها یک چهارم کره‌شمالی است. در بین کشورهای آسیایی میزان تولید کارگران کره‌شمالی در پایین‌ترین سطح است و سهم مردم از منابع طبیعی در حد بی‌سابقه‌ای ناچیز است. این کشور به میزان قابل توجهی به واردات مواد غذایی، فلزات پالایش شده و سوخت متکی است در حالی که مهمترین کالای صادراتی این کشور خاک زغال قالبی است.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد