نگاه توسعه‌ای در بازار مشتقه

گروه بورس- توسعه محصولات ابزار مشتقه و ابزارهای مبتنی بر کالا و تقویت بازار سپرده کالایی از برنامه‌های سال ۹۸ بورس کالاست. حامد سلطانی‌نژاد مدیرعامل بورس کالا در نشست خبری در دوازدهمین نمایشگاه بورس، بانک و بیمه اظهار داشت: بورس کالا در سال‌جاری سیاست رشد قراردادهای آتی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری، راه‌اندازی معاملات مناقصه، قراردادهای آتی یک روزه و معاملات حق‌الامتیاز نیز پیگیری می‌شود.
رشد دسته‌جمعی بازارها
وی در ادامه افزود: آمارها نشان می‌دهد که در سال ۹۷ همه بازارهای بورس کالا با رونق همراه بوده است به طوری که در بازار محصولات پتروشیمی ۴۶۰۰ تن محصول به ارزش ۳۰۰۰ میلیارد تومان، ۳۲۰۰۰ میلیارد تومان در بازار محصولات صنعتی، ۲۶۰۰ میلیارد تومان در بازار کشاورزی، ۲۲۰۰۰ میلیارد تومان در بازار فرآورده‌های نفتی، ۸۸۴۰۰ میلیارد تومان در بازار فیزیکی، ۸۲۰۰۰ میلیارد تومان در بازار مشتقه (قراردادهای آتی سکه طلا و زعفران)، ۲۰۰۰ میلیارد تومان در بازار سلف موازی (تامین مالی شرکت‌ها مبتنی بر پیش‌فروش محصولات تولید نشده)، ۱۸۰۰ میلیارد تومان گواهی سپرده کالایی و ۳۸۰۰ میلیارد تومان در صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی (۴ صندوق کالایی) معامله شده است.
افزایش ۲۵ درصدی قراردادهای مشتقه
مدیرعامل بورس کالا در این نشست خبری اعلام کرد: آمارهای تکمیلی نیز نشان می‌دهد در سال ۹۷ نسبت به سال ۹۶ کل ارزش معاملات تالار نقره‌ای با ۵۲ درصد افزایش، ارزش اوراق مبتنی بر کالا با ۳۸۵ درصد رشد، ارزش بازار فیزیکی با ۷۷ درصد افزایش، قراردادهای مشتقه با ۲۵ درصد رشد، محصولات پتروشیمی با ۱۹ درصد رشد و محصولات صنعتی و معدنی با ۶۰ درصد افزایش مواجه شده است. حامد سلطانی‌نژاد با اعلام اینکه در مجموع پدیرش ۹۵ انبار در کل کشور از سوی بورس کالا صورت گرفته است، گفت: در مجموع در سال ۹۷ به میزان ۱۷۸۰۰ میلیارد تومان حجم کل بازارهای بورس کالا بوده است و با در اختیار داشتن ۳۹ درصد از کل ارزش بازار سرمایه در جایگاه نخست بین همه بورس‌ها قرار دارد. سلطانی‌نژاد در ادامه با بیان اینکه بورس کالا به سمت اوراق بهادار شدن حرکت می‌کند، افزود: در سال گذشته ۱۲۰۰‌ تن زعفران در بازار مشتقه معامله شد که یک رکود محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران از این بازار استقبال مطلوبی کرده‌اند.
تقویت بازار اوراق موازی استاندارد
به گفته وی یکی از بازارهای نوظهور بورس کالا، معاملات اوراق موازی استاندارد است که به تامین مالی شرکت‌ها کمک می‌کند و رقم معاملات این بخش نیز در سال ۹۷ حدود ۲ هزار میلیارد تومان بود. مدیرعامل شرکت بورس کالا خاطرنشان کرد: گسترش و توسعه اندازه و عمق بازار و همچین توسعه مشارکت با سایر نهادها از دیگر برنامه‌های بورس کالاست به طوری که در این حوزه قرار است تصویب ضوابط حمل‌ونقل بازارگاه‌های اینترنتی پیگیری شده و ضمن بهبود زیرساخت اتصال به بانک‌ها و کارگزاران، در شیوه حمایت از پژوهش‌های دانشگاهی بازنگری می‌شود.
مدیریت ریسک لحظه‌ای مشتریان
سلطانی‌نژاد پشتیبانی و بهبود کیفیت خدمات ارائه شده به ذی‌نفعان را از دیگر برنامه‌های بورس کالا در سال ۹۸ عنوان کرد و ادامه داد: طراحی و استقرار سامانه تحت وب پذیرش مشتریان بازار(فیزیکی و مشتقه)، راه‌اندازی سامانه ارتباط با مشتریان CRM، مدیریت ریسک لحظه‌ای مشتریان در بازار مشتقه، رسیدگی الکترونیک به اعتراضات مشتریان، راه‌اندازی سامانه ثبت سفارش مستقیم، تنقیح و نشر قوانین و مقررات حاکم بر بورس کالای ایران از جمله آنهاست. به گفته سلطانی‌نژاد بهبود، ارتقا و یکپارچه‌سازی سیستم‌ها و سامانه‌ها که شامل یکپارچه‌سازی سامانه‌های عملیاتی، توسعه و بهبود سامانه نظارت بر بازار مشتقه، به‌روزرسانی قابلیت‌های سامانه معاملات بازار مشتقه، یکپارچه‌سازی نمادهای معاملاتی گواهی سپرده و ارتقای سامانه‌های عرضه، معاملات و پس از معاملات از دیگر برنامه‌های این شرکت در سال‌جاری است. وی ادامه داد: وزارت صنایع و شرکت پتروشیمی دو نهاد اصلی هستند که به اعلام کف عرضه‌ها می‌پردازند البته مهمتر از کف عرضه‌ها، رعایت عرضه مستمر و منظم است که برای صنایع بسیار مهم بوده و از التهابات بازار جلوگیری می‌کند. سلطانی‌نژاد در رابطه با بازار آتی یک روزه و تجربه‌های جهانی موجود به انجام این معاملات در بازار LME اشاره کرد و افزود: این نوع از معاملات در بازارهای جهانی متداول است. بازار آتی یک روزه در واقع نوعی پیش‌گشایش برای تعیین قیمت برای بازار آتی روز آینده محسوب می‌شود. این مقام مسوول تصریح کرد: راه‌اندازی بازار آتی برای برخی دارایی‌ها (مانند برخی محصولات پتروشیمی پایه) محدودیت‌هایی از نظر سیاستگذار دارد. این موضوع مانع از کشف قیمت موثر در این بازار می‌شود. پیش‌نیاز بازار آتی، انجام معاملات نقد و روزانه است که بر مبنای آن معاملات شکل بگیرد، این در حالی است که برای برخی محصولات عرضه مستمر وجود ندارد. وی در پایان خبر داد: اخیرا برای معامله محصول مس و نیز کالای PVC هم در بازار آتی پیشنهاداتی شده است، اما دغدغه‌های سیاستگذاران مانند تنظیم بازار و سهمیه‌بندی‌ها تاکنون مانع از راه‌اندازی گواهی سپرده و بازار آتی برای این محصولات شده است.